What's Up मराठी

विदर्भातील प्रसिद्ध जैन तीर्थक्षेत्र | Famous Jain Temple in Vidarbha विदर्भातील सर्वात प्रसिद्ध जैन तीर्थक्षेत्रांपैकी एक म्हणजे Muktagiri . अमरावती जिल्ह्यातील सातपुडा पर्वतरांगांच्या कुशीत वसलेलं हे ठिकाण धार्मिकतेसोबतच निसर्गरम्य पर्यटनासाठीही ओळखलं जातं. डोंगर उतारावर एकामागून एक उभारलेली मंदिरे आणि मधून वाहणारा धबधबा यामुळे मुक्तागिरीचा अनुभव वेगळाच वाटतो. येथील शांतता आणि नैसर्गिक रचना पाहता हे केवळ तीर्थक्षेत्र नाही तर विदर्भातील एक अद्वितीय spiritual travel destination मानलं जातं. Muktagiri Jain Temple इतिहास आणि मंदिरांची वैशिष्ट्ये | History and Temple Architecture मुक्तागिरीत एकूण ५२ जैन मंदिरे असल्याचं सांगितलं जातं. ही मंदिरे विविध उंचीवर पसरलेली असून डोंगरावर चढत जाताना प्रत्येक मंदिर वेगळा अनुभव देते. येथे प्रामुख्याने दिगंबर जैन परंपरेची मंदिरे आहेत. या मंदिरांची स्थापत्यशैली साधी असली तरी परिसरामुळे त्यांचं सौंदर्य अधिक उठून दिसतं. पांढऱ्या रंगातील मंदिरसमूह आणि हिरव्यागार डोंगररांगा यामुळे दृश्य अत्यंत आकर्षक दिसतं. Muktagiri Jain Temple प्रवासाचा अनुभव | Trave...

जगभर फिरून अनुभव लिहून ठेवणाऱ्या मध्ययुगीन प्रवाशांमध्ये इब्न बतूता यांचं नाव अत्यंत मानाचं आहे. त्यांचा जन्म 1304 साली मोरोक्कोतील टांजिअर येथे झाला. ते इस्लामिक कायद्याचे अभ्यासक होते, पण त्यांच्या आयुष्याला खरी ओळख मिळाली ती त्यांच्या अखंड प्रवासामुळे. हज यात्रेसाठी घराबाहेर पडलेला हा तरुण पुढे अनेक खंडांमध्ये फिरला. त्यांनी कुठे कुठे प्रवास केला? | Ibn Battuta Travels in Marathi इब्न बतूताचा प्रवास जवळपास तीस वर्षे चालला. उत्तर आफ्रिका, इजिप्त, अरब देश, पर्शिया, मध्य आशिया, भारत, मालदीव, श्रीलंका आणि चीनपर्यंत त्यांनी प्रवास केला. त्या काळात जहाज, उंट, घोडे आणि पायी अशा विविध मार्गांनी त्यांनी हजारो किलोमीटरचा प्रवास केला. त्यांच्या प्रत्येक प्रवासात स्थानिक समाजजीवन, बाजारपेठा, राजकारण आणि धार्मिक परंपरा समजून घेण्याचा प्रयत्न दिसतो. म्हणूनच त्यांचे लेखन आज इतिहासासाठी महत्त्वाचे मानले जाते. Ibn Batuta भारतातील महत्त्वाची ठिकाणे | Important Places He Visited in India in Marathi इब्न बतूता भारतात चौदाव्या शतकात आले. ते दिल्ली सल्तनतीच्या सुलतान मोहम्मद बिन तुघलक यांच्या दरबारात काह...

पुणे जिल्ह्यातील राजगुरूनगर हे गाव भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील एक महत्त्वाचं स्मरणस्थान मानलं जातं. पूर्वी ‘खेड’ या नावाने ओळखलं जाणारं हे ठिकाण पुढे क्रांतिकारक शिवराम हरी राजगुरू यांच्या स्मरणार्थ राजगुरूनगर म्हणून ओळखलं जाऊ लागलं. राजगुरूंचा जन्म २४ ऑगस्ट १९०८ रोजी याच गावात झाला. Rajguru, Bhagat Singh, Sukhdev  अत्यंत कमी वयात त्यांनी स्वातंत्र्यलढ्यात उडी घेतली आणि पुढे भगतसिंग व सुखदेव यांच्यासोबत ब्रिटिशांविरोधातील क्रांतिकारक कारवायांमध्ये सक्रिय सहभाग घेतला. लाहोर कट प्रकरणानंतर २३ मार्च १९३१ रोजी त्यांना फाशी देण्यात आली. त्यामुळे राजगुरूनगर हे केवळ एक गाव नसून भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यातील एका तेजस्वी अध्यायाची साक्ष देणारं ठिकाण आहे. Shaheed Diwas - Rajguru, Bhagat Singh, Sukhdev पाहण्यासारखी ठिकाणे | Places to Visit in Rajgurunagar राजगुरूनगरमधील सर्वात महत्त्वाचं आकर्षण म्हणजे राजगुरूंचं जन्मस्थान आणि स्मारक. जुन्या वाड्याच्या स्वरूपात जपलेलं हे ठिकाण आजही त्या काळाची आठवण करून देतं. येथे राजगुरूंच्या जीवनाशी संबंधित छायाचित्रं, माहितीफलक आणि काही स्मृतिचिन्हं पाहाय...

विदर्भ अष्टविनायक | Vidarbha Ashtavinayak Yatra Guide वि दर्भाच्या अष्टविनायकातील पहिला समजला जातो, तो नागपूरचा टेकडी गणेश. नागपूरकरांचे हे आराध्य दैवत आहे. रेल्वे स्थानकाला लागून सीतबर्डी टेकडीवर हे गणेशाचे मंदिर आहे. त्यामुळे या गणेशाचे नाव ‘टेकडी गणेश’ असे रूढ झाले. भोसले राजे आणि ब्रिटिशांची लढाई ज्या ठिकाणी झाली, त्याच ठिकाणी हे गणपतीचे मंदिर आहे. सुरुवातीला मंदिर छोटेसे होते, आता त्याचा विकास झाला आहे. मंदिराचे मुख्य प्रवेशद्वार पूर्वेला असले, तरी मूर्ती उत्तराभिमुख आहे. गणपतीच्या मूर्तीच्या पाठीमागील भिंतीला लागून एक शिवलिंग आहे. येथील वैशिष्ट्य म्हणजे शिवलिंगाच्या ठिकाणी नंदी बसवलेला दिसतो. असे सांगतले जाते की, १८६६ मध्ये येथील टेकडी फोडून रेल्वे रूळ टाकण्याचे काम सुरू होते. त्यावेळी खोदकाम करताना कामगारांना गणेशाची शेंदूरचर्चित मूर्ती सापडली. कामगारांना ही मूर्ती दिसली त्यावेळी अचानक आकाश भरून आले व विजांचा कडकडाट सुरू झाला. कामगारांनी तेथून मूर्ती काढून एका पिंपळाच्या झाडाखाली तिची प्राणप्रतिष्ठापना केली. तेव्हापासून या मूर्तीची पूजाअर्चा सुरू आहे. १८६५ मधील नागपूरच्या नकाशात...

आळंदी : ज्ञानाची स्वारी  | Alandi Temple Gyaneshwar आळंदीला पोहोचलो तेव्हा सकाळ नुकतीच उजाडत होती. इंद्रायणीच्या घाटावर हलकं धुकं पसरलं होतं. मंदिराकडून आरतीचा आवाज येत होता आणि रस्त्यांवर भक्तांची वर्दळ सुरू झाली होती. फुलांच्या माळा, अगरबत्त्यांचा सुगंध, “ज्ञानोबा माउली”च्या जयघोषात गाव जागं होत होतं. पण त्या सगळ्या गजबजाटात मनात एक प्रश्न उभा राहिला— “कुठे गेले ज्ञानदेव, आळंदी सोडुनी?” समाधी मंदिरात प्रवेश केला. समोर दगडी समाधी, आजूबाजूला फुलांचे हार, आणि भक्तांची अखंड रांग. टाळ-मृदंगाचा ताल, अभंगांचे स्वर, आणि मोठ्या आवाजात होणारी आरती. सगळं भव्य होतं. सगळं सुंदरही होतं. पण अचानक मनात एक विचार चमकून गेला— ज्ञानदेवांनी हेच पाहिलं असतं का? आळंदी : ज्ञानाची स्वारी  | Alandi Temple – Gyanachi Swaari | Gyaneshwar Alandi Temple १३व्या शतकात Sant Dnyaneshwar यांनी ज्ञानेश्वरी लिहिली तेव्हा त्यांचा उद्देश वेगळा होता. त्यांनी संस्कृतमधील गीता लोकभाषेत आणली. धर्म आणि अध्यात्म सामान्य माणसापर्यंत पोहोचवण्याचा प्रयत्न केला. त्यांच्यासाठी अध्यात्म म्हणजे केवळ विधी नव्हता. तो सम...

होळीच्या निमित्ताने मित्रांचा प्लॅन | Plan for Agri Tourism near Nagpur during Holi "अरे अमित, उद्या आपण कॉलेजचे मित्र जमून होळी साजरी करण्याचा प्लान होतोय!!". विलास फोन वर ही कल्पना मांडत होता. खरंतर तो खूप वर्षानंतर होळीला नागपुरात होता. त्यामुळे त्याच्या आवाजातला उत्साह मी ओळखला. "फारच छान !! काय प्लान बनतोय मग?” माझा त्याला प्रश्न... "काही खास नाही .. आपण एकतर श्रीपादच्या शेतावर जाऊ नाहीतर ज्ञानेश म्हणतोय हलदीराममध्ये जेवूया आणि सोबत सर्वांशी भेट सुद्धा होईल.." "अरे होळीचा दिवस शेतावर साजरा करण्यापेक्षा हॉटेल/ रेस्टोरंट कसं काय सुचतंय त्याला?” मी थोडंसं चिडूनच म्हंटलं. माझा सुर ऐकून विलास थोडं सावध होत म्हणाला की, थांब मी त्यालाच विचारतो.. काही वेळात ज्ञानेशचा मला फोन, 'अरे अमित आपण श्रीपादकडेच जमू आणि त्याच्या शेतावर जाऊ'...जेवण म्हणून बिर्याणीचा बेत होता आणि ते इथूनच न्यायचं आणि शेतावर जाऊन जेवायचं.. तर झाला प्रोग्राम पक्का!! होळीनिमित्त शेतावर जाण्याचा निर्णय | Going to a farm near Nagpur during Holi आमचा अंदाज होता कि १० कुटुंब तरी जमतील पण...

सफ़रनामा प्रवाशांच्या वाटा | Travellers of the World in Marathi म राठी साहित्यात प्रवासवर्णनाचा इतिहास पाहिला तर एक नाव अनिवार्यपणे समोर येते— विष्णुभट गोडसे वसईकर . १९व्या शतकात जगलेल्या या प्रवाशाने लिहिलेला माझा प्रवास हा ग्रंथ केवळ प्रवासवर्णन नाही; तो भारताच्या इतिहासातील एका अत्यंत उलथापालथीच्या काळाचा साक्षीदार आहे. त्यामुळेच अनेक अभ्यासक त्यांना मराठीतील पहिल्या महत्त्वाच्या प्रवासी लेखकांपैकी एक मानतात. कोण होते विष्णुभट गोडसे? | Who was Vishnubhat Godse Vasaikar? विष्णुभट गोडसे यांचा जन्म १८२७ साली वसई परिसरातील वरसई गावात झाला. ते पारंपरिक वेदाध्ययन करणाऱ्या कुटुंबात वाढले. त्या काळात अनेक ब्राह्मण पुजारी आणि पंडित देशभर फिरून धार्मिक विधी करीत असत. आर्थिक परिस्थिती सुधारण्यासाठी विष्णुभटही आपल्या काकांसोबत उत्तर भारतात निघाले. हा प्रवास साधा नव्हता. कारण हा काळ होता Indian Rebellion of 1857 — भारताच्या इतिहासातील एक मोठा उठाव. विष्णुभटांचा प्रवास या बंडाच्या काळातच उत्तर भारतात सुरू होता. त्यामुळे त्यांनी अनेक ऐतिहासिक घटनांचा प्रत्यक्ष अनुभव घेतला. विष्णुभट गोडसे वसईक...

ज गात काही शहरं अशी असतात की जिथे प्रत्येक रस्ता इतिहास सांगतो. जेरुसलेम (Jerusalem) हे त्यापैकी एक. मध्यपूर्वेतील हे प्राचीन शहर हजारो वर्षांपासून धर्म, संस्कृती आणि संघर्ष यांच्या केंद्रस्थानी आहे. यहुदी, ख्रिश्चन आणि इस्लाम या तीन प्रमुख धर्मांसाठी जेरुसलेम अत्यंत पवित्र मानले जाते. त्यामुळेच या शहराला जगातील सर्वात ऐतिहासिक आणि संवेदनशील शहरांपैकी एक मानले जाते. जेरुसलेमचा इतिहास आणि धार्मिक महत्त्व | History and Religious Significance of Jerusalem जेरुसलेमचा इतिहास सुमारे तीन हजार वर्षांहून अधिक जुना मानला जातो. बायबलनुसार राजा डेविड (King David) यांनी जेरुसलेमला यहुदी राज्याची राजधानी बनवले. त्यानंतर अनेक साम्राज्यांनी या शहरावर राज्य केले — बाबिलोनियन, रोमन, बायझंटाईन, अरब, क्रुसेडर आणि ऑटोमन साम्राज्य. जेरुसलेम – इतिहास, श्रद्धा आणि प्रवासाचा अद्भुत संगम | Jerusalem Travel Guide in Marathi जेरुसलेममधील ओल्ड सिटी (Old City) हा भाग आजही सर्वात महत्त्वाचा आहे. याठिकाणी चार ऐतिहासिक विभाग आहेत – यहुदी, ख्रिश्चन, मुस्लिम आणि आर्मेनियन क्वार्टर. या छोट्याशा परिसरात जगातील काही सर्वात...

1. समुद्राच्या अरुंद वाटेतलं जगाचं प्रवेशद्वार | Gateway Between Seas – Strait of Hormuz पर्शियन आखातातून बाहेर पडताना समुद्र अचानक अरुंद होतो. एका बाजूला इराणचे डोंगर , तर दुसऱ्या बाजूला ओमानचा मुसंदम द्वीपकल्प . या दोन भूभागांच्या मधील समुद्री मार्ग म्हणजे होर्मुझची सामुद्रधुनी (Strait of Hormuz) . जगातील सर्वात महत्त्वाच्या समुद्री मार्गांपैकी ही एक मानली जाते. पर्शियन आखातातील तेल आणि गॅस जगभर पोहोचवण्यासाठी ही वाट अत्यंत महत्त्वाची आहे. समुद्रातून प्रवास करताना येथे मोठमोठे तेलवाहू टँकर, मालवाहू जहाजे आणि स्थानिक मच्छीमार बोटी दिसतात. शांत दिसणाऱ्या या समुद्रातून प्रत्यक्षात जगाच्या अर्थव्यवस्थेचा मोठा प्रवाह वाहत असतो. Strait of Hormuz | Iran-Israel-USA War 2. इतिहास, व्यापार आणि पर्शियन किनाऱ्यांची कहाणी | History and Maritime Trade of Persia हजारो वर्षांपासून या समुद्री मार्गावरून पर्शियन, अरब आणि भारतीय व्यापारी प्रवास करत होते. मसाले, रेशीम, मोती आणि इतर वस्तूंचा व्यापार या मार्गाने होत असे. पर्शियन आखातातील अनेक बेटांवर अजूनही त्या जुन्या व्यापार संस्क...

विदर्भ अष्टविनायक | Vidarbha Ashtavinayak Yatra Guide भं डारा जिल्ह्यातील वैनगंगेच्या तीरावरील पवनी नामक ऐतिहासिक शहरात विदर्भातील अष्टविनायकांपैकी एक पंचमुखी गणेश मंदिर आहे. यालाच पंचानन, सर्वतोभद्र, धुंडीराज गणेश म्हणूनही संबोधले जाते. भंडारा शहरापासून ५० आणि नागपूरहून ८७ किलोमीटर अंतरावर, केवळ विदर्भाच्याच नव्हे, तर संपूर्ण महाराष्ट्राच्या इतिहासातील सर्वात प्राचीन स्थळ असा लौकिक असलेले पवनी हे स्थळ आहे. हे गाव पुरातन काळापासून बौद्ध आणि हिंदू धर्मीयांसाठी उपासनेचे केंद्र राहिले आहे. विदर्भातील काशी म्हणून ते ओळखले जाते. Panchmukhi Ganpati Pauni | Vidarbha Ashtavinayak Yatra Guide या मंदिरातील गणेशाची मूर्ती शमी वृक्षात कोरलेली असल्याचे मानले जाते. मात्र, ही मूर्ती १०व्या शतकातील असून,ती दगडावर कोरलेली असल्याचे काही इतिहासतज्ज्ञ सांगतात. एकाच शिळेवर चारही बाजूने श्रीगणेशाची प्रतिमा कोरलेली आहे व पाचवी प्रतिमा नैऋत्य दिशेला आहे. या मूर्तीची उंची ३२ इंच आहे व पूर्व-पश्चिम लांबी १७ इंच, उत्तर-दक्षिण रुंदी १५ इंच आह़े उत्तर-पूर्व व दक्षिण दिशेला असणाऱ्या गणेशाची सोंड डाव्या बाजूला आहे. ...

विदर्भ अष्टविनायक | Vidarbha Ashtavinayak Yatra Guide रा मायण महाभारतातील अनेक घटनांना विदर्भभूती साक्ष आहे. वर्धा जिल्ह्यातील केळझर त्यापैकीच एक. या केळझर गावी टेकडीवर श्री सिद्धीविनायकाचे मंदिर आहे. या मंदिराचा इतिहास फार प्राचीन आहे. हे केळझर म्हणजे महाभारतातील एकचक्रा नगरी. इथेच कुंतीपुत्र पांडव वास्तव्याला असताना बकासूर नावाच्या राक्षसाचा भीमाने वध केला.बकासुराचा वध केल्यावर पांडवांनी शेजारच्या टेकडीवर जाऊन श्रीगणेशाची प्रतिष्ठापना केली. तोच हा एकचक्रा गणेश. तर हे मंदिर प्रभू श्रीरामाचे गुरू वसिष्ठ ऋषींनी पूजेकरिता निर्माण केल्याचीही आख्यायिका आहे. प्रभू श्रीरामाच्या जन्मानंतर वशिष्ठ ऋषींनी हे गाव सोडल्याचंही सांगितलं जातं. याच काळात वर्धा नदीच्या निर्मितीचा देखील उल्लेख आहे. पुराणाप्रमाणे या गणपतीचे नाव वरद विनायक आणि वर्धा नदीचे नाव वरदा असल्याचे कळते.  Ekachakra Siddhivinayak Ganesh Temple Kelzar | Vidarbha Ashtavinayak Yatra Guide नवसाला पावणारा गणपती म्हणून त्याची ख्याती आहे. उजव्या सोंडेचा, चतुर्भुजा अशा या प्रसन्नचित्त विनायकाची मूर्ती ४ फूट ६ इंच उंच असून तिचा व्यास १...

विदर्भ अष्टविनायक | Vidarbha Ashtavinayak Yatra Guide वि दर्भातील चंद्रपूर जिल्ह्यात भद्रावती गावात दक्षिण दिशेला निसर्गाची मनमुराद उधळण असलेल्या टेकडीवर श्री गवराळा गणपतीचं मंदिर आहे. हजारो वर्षांची परंपरा असलेलं हे अतिशय पुरातन देवालय आहे. यातील गणेशमूर्ती द्विभुज आहे. ती इतकी भव्य आहे की मंदिराच्या दरवाजातूनच आपण पूर्ण गणेश दर्शन घेऊ शकत नाही. Shree Varad Vinayak Ganesh Temple Gaurala | Vidarbha Ashtavinayak Yatra Guide प्राचीन काळात दक्षिण कोसल राज्याची राजधानी असलेलं भद्रावती किंवा भांदक हे शहर आज बौद्ध, जैन आणि हिंदू धर्मीयांचे पवित्र क्षेत्र आहे. ह्युएन त्संग (युआन श्वांग) या चिनी प्रवाशाने सातव्या शतकाच्या पूर्वार्धात भद्रावतीला भेट दिल्याचे उल्लेख आहेत. भद्रावतीच्या दक्षिणेला तीन किलोमीटर अंतरावर असणाऱ्या गवराळा गावातील आसन तलावाजवळच्या टेकडीवर काळ्या पाषाणात बांधलेलं वरदविनायकाचं मंदिर आहे. वरदविनायकाचं हे प्राचीन मंदिर जागृत देवस्थान म्हणून विदर्भात प्रसिद्ध असून तो विदर्भातल्या अष्टविनायकांपैकी एक आहे. या मंदिरात गणपतीची साडेपाच ते सहा फूट उंचीची भव्य एकपाषाणी मूर्ती आहे. ह...