एकचक्रा गणेश | Ekachakra Siddhivinayak Ganesh Temple Kelzar | Vidarbha Ashtavinayak Yatra Guide | Temples near Nagpur | Temples of Vidarbha
रामायण महाभारतातील अनेक घटनांना विदर्भभूती साक्ष आहे. वर्धा जिल्ह्यातील केळझर त्यापैकीच एक. या केळझर गावी टेकडीवर श्री सिद्धीविनायकाचे मंदिर आहे. या मंदिराचा इतिहास फार प्राचीन आहे.
हे केळझर म्हणजे महाभारतातील एकचक्रा नगरी. इथेच कुंतीपुत्र पांडव वास्तव्याला असताना बकासूर नावाच्या राक्षसाचा भीमाने वध केला.बकासुराचा वध केल्यावर पांडवांनी शेजारच्या टेकडीवर जाऊन श्रीगणेशाची प्रतिष्ठापना केली. तोच हा एकचक्रा गणेश. तर हे मंदिर प्रभू श्रीरामाचे गुरू वसिष्ठ ऋषींनी पूजेकरिता निर्माण केल्याचीही आख्यायिका आहे. प्रभू श्रीरामाच्या जन्मानंतर वशिष्ठ ऋषींनी हे गाव सोडल्याचंही सांगितलं जातं. याच काळात वर्धा नदीच्या निर्मितीचा देखील उल्लेख आहे. पुराणाप्रमाणे या गणपतीचे नाव वरद विनायक आणि वर्धा नदीचे नाव वरदा असल्याचे कळते.
Ekachakra Siddhivinayak Ganesh Temple Kelzar | Vidarbha Ashtavinayak Yatra Guide
नवसाला पावणारा गणपती म्हणून त्याची ख्याती आहे. उजव्या सोंडेचा, चतुर्भुजा अशा या प्रसन्नचित्त विनायकाची मूर्ती ४ फूट ६ इंच उंच असून तिचा व्यास १४ फूट आहे. ज्या टेकडीवर हे मंदिर आहे त्या टेकडीला पाच बुरुज आहेत. तर मंदिराच्या पायथ्याशी चौकोनी विहिरवजा गणेशकुंड आहे. यादवकालीन हेमाडपंताने या मंदिराचा जोर्णोद्धार केला.
Ekachakra Siddhivinayak Ganesh Temple Kelzar | Vidarbha Ashtavinayak Yatra Guide
वर्धा-नागपूर मुख्य मार्गावर आग्नेय बाजूला बौद्ध विहाराच्या समोर बकासूर राक्षसाचे मैदान तोंड्या राक्षस म्हणून प्रचलीत आहे. येथील टेकडीला वाकाटकच्या काळापासून भव्य किल्ल्याचे ठिकाण होते. या किल्ल्याला पाच बुरुज व माती-दगडांनी बांधलेले भव्य परकोट होते. पहिल्या व दुसऱ्या परकोटाच्या आत चौकोनी सुंदर व भव्य अशी कुशावरती विहीर बांधलेली असून त्याला गणेशकुंड म्हणतात. बरेचसे भाविक या विहिरीच्या पाण्याचा तीर्थ म्हणून नमोभावे स्वीकार करतात. वाकाटकानंतर हे गाव प्रवर्शन राजाचे मुख्यालय राहिल्याची इतिहासात नोंद आहे. भोसले इतिहासानुसार भोसले राजे कोल्हापूरहून नागपूरला स्थलांतरित होण्यापूर्वी त्यांचा केळझरला मुक्काम राहिला होता.
कसे पोहोचाल | How to reach Ekachakra Ganesh Temple from Nagpur?
केळझर हे गाव वर्धा ते नागपूर मार्गावर वर्ध्यापासून पूर्वेस २५-३० किलोमीटर तर नागपूरपासून ५५ किलोमीटर अंतरावर आहे. भाविकांना या देवस्थानात येण्याकरिता एसटी महामंडळाच्या बसेस, ट्रॅव्हल्स आणि ऑटोचीही सुविधा आहे. वर्धा जिल्ह्याच्या बाहेरून येणार असाल तर वर्ध्यापर्यंत रेल्वेने यायचे. त्यानंतर केळझर मंदिरात जाण्यासाठी बस, ट्रॅव्हल्स, ऑटो घेता येईल.
तुम्ही ही यात्रा केली आहे का? तुमचा अनुभव कमेंटमध्ये नक्की शेअर करा 🙏
📿 विदर्भातील अष्टविनायक मंदिरांची यादी | List of Vidarbha Ashtavinayak
तुमचं मत किंवा अनुभव कमेंटमध्ये जरूर शेअर करा! 🌍✍️
Comments
Post a Comment
कमेंट करून संवादात सहभागी व्हा!