आळंदी : ज्ञानाची स्वारी | Alandi Temple – Gyanachi Swaari | Temples in Maharashtra | Alandi Temple near Pune
आळंदी : ज्ञानाची स्वारी
आळंदीला पोहोचलो तेव्हा सकाळ नुकतीच उजाडत होती. इंद्रायणीच्या घाटावर हलकं धुकं पसरलं होतं. मंदिराकडून आरतीचा आवाज येत होता आणि रस्त्यांवर भक्तांची वर्दळ सुरू झाली होती.
फुलांच्या माळा, अगरबत्त्यांचा सुगंध, “ज्ञानोबा माउली”च्या जयघोषात गाव जागं होत होतं.
पण त्या सगळ्या गजबजाटात मनात एक प्रश्न उभा राहिला—
समाधी मंदिरात प्रवेश केला. समोर दगडी समाधी, आजूबाजूला फुलांचे हार, आणि भक्तांची अखंड रांग. टाळ-मृदंगाचा ताल, अभंगांचे स्वर, आणि मोठ्या आवाजात होणारी आरती.
सगळं भव्य होतं.
सगळं सुंदरही होतं.
पण अचानक मनात एक विचार चमकून गेला—
ज्ञानदेवांनी हेच पाहिलं असतं का?
आळंदी : ज्ञानाची स्वारी | Alandi Temple – Gyanachi Swaari | Gyaneshwar Alandi Temple
१३व्या शतकात Sant Dnyaneshwar यांनी ज्ञानेश्वरी लिहिली तेव्हा त्यांचा उद्देश वेगळा होता. त्यांनी संस्कृतमधील गीता लोकभाषेत आणली. धर्म आणि अध्यात्म सामान्य माणसापर्यंत पोहोचवण्याचा प्रयत्न केला.
त्यांच्यासाठी अध्यात्म म्हणजे केवळ विधी नव्हता. तो समजून घेण्याचा प्रवास होता.
आज आळंदीमध्ये मात्र दृश्य वेगळं दिसतं.
मोठे सोहळे, मोठ्या आरत्या, मोठ्या मिरवणुका.
सगळं आहे — पण कधी कधी असं वाटतं,
या सगळ्या थाटामाटात ज्ञानदेवांचा विचार कुठेतरी हरवला तर नाही ना?
आळंदी : ज्ञानाची स्वारी | Alandi Temple – Gyanachi Swaari | Gyaneshwar Alandi Temple
मंदिरातून बाहेर पडून इंद्रायणीच्या घाटावर आलो. नदी शांत वाहत होती. काही वारकरी अभंग म्हणत बसले होते. त्यांच्या आवाजात गडबड नव्हती, दिखाऊपणा नव्हता.
तेव्हा जाणवलं —
कदाचित ज्ञानदेव अजूनही इथेच आहेत.
मोठ्या आरतीत नाही,
मोठ्या मिरवणुकीत नाही.
तर त्या साध्या अभंगात, त्या शांत प्रार्थनेत,
आणि त्या वारकऱ्याच्या चालण्यात.
इंद्रायणीच्या पाण्याकडे पाहताना गाण्यातली ओळ आठवली —
कदाचित प्रश्न असा नाही की ज्ञानदेव कुठे गेले.
प्रश्न असा आहे — आपण अजून त्यांच्या पाऊलवाटेवर चालतोय का?
राजन
Comments
Post a Comment
कमेंट करून संवादात सहभागी व्हा!