वरदविनायक श्री गवराळा गणपती | Shree Varad Vinayak Ganesh Temple Gaurala | Vidarbha Ashtavinayak Yatra Guide | Temples near Nagpur | Temples of Vidarbha

विदर्भातील चंद्रपूर जिल्ह्यात भद्रावती गावात दक्षिण दिशेला निसर्गाची मनमुराद उधळण असलेल्या टेकडीवर श्री गवराळा गणपतीचं मंदिर आहे. हजारो वर्षांची परंपरा असलेलं हे अतिशय पुरातन देवालय आहे. यातील गणेशमूर्ती द्विभुज आहे. ती इतकी भव्य आहे की मंदिराच्या दरवाजातूनच आपण पूर्ण गणेश दर्शन घेऊ शकत नाही.

वरदविनायक श्री गवराळा गणपती | Shree Varad Vinayak Ganesh Temple Gaurala | Vidarbha Ashtavinayak Yatra Guide | Temples near Nagpur | Temples of Vidarbha
Shree Varad Vinayak Ganesh Temple Gaurala | Vidarbha Ashtavinayak Yatra Guide

प्राचीन काळात दक्षिण कोसल राज्याची राजधानी असलेलं भद्रावती किंवा भांदक हे शहर आज बौद्ध, जैन आणि हिंदू धर्मीयांचे पवित्र क्षेत्र आहे. ह्युएन त्संग (युआन श्वांग) या चिनी प्रवाशाने सातव्या शतकाच्या पूर्वार्धात भद्रावतीला भेट दिल्याचे उल्लेख आहेत. भद्रावतीच्या दक्षिणेला तीन किलोमीटर अंतरावर असणाऱ्या गवराळा गावातील आसन तलावाजवळच्या टेकडीवर काळ्या पाषाणात बांधलेलं वरदविनायकाचं मंदिर आहे. वरदविनायकाचं हे प्राचीन मंदिर जागृत देवस्थान म्हणून विदर्भात प्रसिद्ध असून तो विदर्भातल्या अष्टविनायकांपैकी एक आहे. या मंदिरात गणपतीची साडेपाच ते सहा फूट उंचीची भव्य एकपाषाणी मूर्ती आहे. ही मूर्ती खोल गाभाऱ्यात स्थित आहे. गणपती मंदिराला १६ खांबी भव्य सभामंडप आहे. मंदिराच्या पायऱ्यांच्या दोन्ही बाजूला संरक्षक देवतेच्या स्वरूपात यक्षांच्या प्रतिमा आहेत. तिथेच उजव्या हाताला चौथ्या-पाचव्या शतकातील वाकाटककालीन शैलगृहे असून त्यात विष्णू, वराह, त्रिविक्रम आणि नरसिंह यांची शिल्पे आहेत. खोल गाभारा ओलांडून पायऱ्या उतरल्यानंतरच काळ्या पाषाणातील शेंदूरचर्चित आकर्षक मूर्तीचं दर्शन घडतं. गणपती मंदिर आणि मूर्ती दोन्ही उत्तराभिमुख आहेत. शेजारील यौवनाश्व मंदिर त्यावरील शिलालेखावरून चालुक्य सम्राट सहावा विक्रमादित्य याच्या काळात इसवी सन ११०४ मध्ये बांधले गेल्याचे समजते. वरदविनायक मंदिराचा कालखंडही बहुधा तोच असावा. मंदिराचे बांधकाम जरी बाराव्या शतकातले असले, तरी गणपतीची मूर्ती त्याहून प्राचीन असावी असं वाटतं. मात्र पुराणातही या गणेशाचं वर्णन आढळतं.

Shree Varad Vinayak Ganesh Temple Gaurala | Vidarbha Ashtavinayak Yatra Guide

या गणेशाची स्थापना गुत्समद नावाच्या प्रज्ञावंत ऋषीनं केली असल्याची माहिती आहे. आता चंद्रपूर जिल्ह्यातील तालुक्याचं ठिकाण असलेलं भद्रावती शहर पूर्वी भद्र नागाच्या राजधानीचं शहर होतं. नाग संस्कृतीचं दैवत असलेल्या या भद्रनाथाचं मंदिर आजही येथेच आहे. तर रामायण काळात हा परिसर पुष्पक वन म्हणून ओळखला जात असे. या वनातच गुत्समद ऋषींचं वास्तव्य होतं. मात्र इतर ऋषींनी अनौरस म्हणून त्यांची अवहेलना केली. त्यामुळे त्यांनी गणेशाची आराधना आरंभली. गणपती प्रसन्न झाल्यावर त्याची इथेच प्रतिष्ठापना केली. अतिशय रम्य आणि सुंदर परिसरात वसलेलं हे मंदिर मनाला भुरळ घालतं.

कसे पोहोचाल | How to reach Shree Varad Vinayak Ganesh Temple Gaurala | Vidarbha Ashtavinayak Yatra Guide

  • नागपूर-चंद्रपूर मार्गावर नागपूरपासून १३० किलोमीटरवर आणि चंद्रपूरच्या २५ किलोमीटर अलिकडे भद्रावती गाव आहे. एसटी बस भद्रावतीपर्यंत जाते.
  • रेल्वेने गेल्यास भांदक (भद्रावती) रेल्वेस्थानकावर उतरावे. तेथून गवराळा ४ किमी अंतरावर आहे.
तुम्ही ही यात्रा केली आहे का? तुमचा अनुभव कमेंटमध्ये नक्की शेअर करा 🙏

Comments

Post a Comment

कमेंट करून संवादात सहभागी व्हा!

तुमचा प्रवास अनुभव प्रकाशित करू इच्छिता? 😊

तुमची कथा आम्हाला पाठवा आणि ती हजारो वाचकांपर्यंत पोहोचवा.

👉 अनुभव पाठवा

तुमच्यासाठी निवडक...

जपानसाठी ‘टेकऑफ’ आणि ‘ओचा’, ‘कोचा’ | Travel Experience in Japan in Marathi Part 1

Image
आठवणीतील जपान सिरीस ज पान-दक्षिण आशिया मैत्री कार्यक्रमासाठी जपानला जाणाऱ्या २३ सदस्यीय भारतीय प्रतिनिधी मंडळात माझी निवड झाली होती. यानिमित्ताने १९९५ साली महिनाभर या देशात राहण्याची संधी मिळाली. या दौऱ्यात आलेल्या अनुभवांची पुंजी तुमच्यासोबत शेअर करताना आनंद होतो आहे. - सविता ‘देव’ हरकरे, मुख्य संपादक, What’s Up मराठी आठवणीतील जपान भाग एक |  Travel Experience in Japan in Marathi Part 1 अखेर ज्या क्षणाची मी आतुरतेनं प्रतीक्षा करीत होते तो क्षण आला. एअर इंडियाच्या एआय ३०२ या विमानानं सायंकाळी नवी दिल्लीच्या आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरुन जपानसाठी ‘टेक ऑफ’ घेतलं. माझा स्वप्नांच्या दुनियेतील प्रवास सुरु झाला होता. विमान जसजसं आकाशात उंच भरारी घेत होतं तसतंस माझं मनही जपानच्या दिशेनं धावू लागलं. या देशाबद्दल तशी मला फारच कमी माहिती होती. परंतु कुतुहल मात्र नेहमीच वाटत होतं. जपानची संस्कृती, तेथील लोक, त्यांची वागणूक कशी असेल याबद्दल प्रचंड उत्सुकता होती. बाहुल्यांसारख्या दिसणाऱ्या रंगबेरंगी कपडे घालणाऱ्या हसतमुख चेहऱ्याच्या स्रिया आणि कमरेतून वाकून नमस्कार करणारे जपानी पुरुष ...
...पुढे वाचा

नगरधनचा भुईकोट | Nagardhan Fort Travel Guide in Marathi | Forts near Nagpur Forts of Vidarbha

Image
विदर्भातील किल्ले  | Forts near Nagpur | Forts of Vidarbha वि दर्भात नागपूर जिल्ह्यातील श्रीक्षेत्र रामटेक गड जगप्रसिद्ध आहे. या गावाला २००० वर्षांचा इतिहास असून सुप्रसिद्ध वाकाटक राजवंशाचा त्यात समावेश आहे. याच गडाच्या दक्षिण-पश्चिमेस ७ किमी अंतरावर असलेला भव्य भुईकोट म्हणजे नगरधनचा किल्ला. वाकाटकांच्या काळात इ.स.च्या ४ थ्या शतकात ही जागा नंदीवर्धन या नावाने ओळखली जाई. नागपूरपासून ४३ किमी अंतरावर असलेला नगरधन किल्ला या प्रदेशाच्या भव्य भूतकाळाचा आणि चैतन्यशील सांस्कृतिक वारशाचा जिवंत पुरावा आहे. एकेकाळी वाकाटक राजवंशाची राजधानी राहिलेल्या या भक्कम किल्ल्याने या प्रदेशाच्या संरक्षण धोरणांना आकार देण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली. रामटेकला देशाच्या कानाकोपऱ्यातून लोक श्रीरामाच्या दर्शनासाठी येतात. पण तेथून अगदी जवळ असलेल्या या दुर्गराजाची मात्र अनेकांना माहिती नसते. नगरधन किल्ला केवळ भूतकाळाचा अवशेष नाही; हे या प्रदेशाच्या समृद्ध स्थापत्य वारशाचे आणि सांस्कृतिक विविधतेचे जिवंत उदाहरण आहे. 🧱 रचना व ऐतिहासिक काळ | Nagardhan Fort History in Marathi काळाच्या ओघात त्याच्या काही कडा झिजल्...
...पुढे वाचा

ही वेबसाइट कशी वापरायची? | What's Up Marathi Website Guide

What’s Up Marathi ही एक मराठी माध्यम आहे ज्यामध्ये तुम्हाला पर्यटन-संबंधित अनुभव यांबद्दल माहिती मिळेल. इथे लेखांची रचना स्पष्टपणे विभागांमध्ये करण्यात आली आहे, जेणे करून तुम्ही सहज वाचू आणि शोधू शकाल. 🧭 मुख्य विभाग (Main Sections) 📰  वार्ता  (Varta) हा विभाग मुख्यत्वे बातम्या, समाज-संधर्भ आणि अपडेट्स यावर आधारित आहे. इथे तुम्हाला नवनवीन घडामोडी, नागपूर-विदर्भमधील घटना, रोजगारविषयक बातम्या, अर्थकारण, संस्कृती आणि स्थानिक वृत्ते मिळतील. 🧳 अनुभव (Anubhav) या विभागात आहेत प्रवास कथा, अनुभव-आधारित लेख आणि ठिकाणांच्या वर्णनांमधून आलेली माहिती . उदा., पेंच व्याघ्र प्रकल्प, रामटेक, राजगड ट्रेक वगैरे — हे सर्व संबंधित लेख या विभागात सापडतील. 📌 मुख्य थीम/लेबल्स (Popular Labels/Themes) तुम्ही मुख्यपृष्ठावर किंवा साइडबारमध्ये खालील थीम किंवा लेबल्स पाहू शकता — हे तुमच्या आवडीचा विषय शोधायला मदत करतात: travelguide – प्रवास मार्गदर्शक vidarbha – विदर्भाशी संबंधित माहिती nagpur – नागपूरच्या ठिकाणं आणि कथा forts of vidarbha – विदर्भातील गडकिल्ले getaways ...
...पुढे वाचा

टोकियोतील ‘गिंझा’ आणि भूकंपाचा धक्का | Travel Experience in Japan in Marathi Part 2

Image
आठवणीतील जपान भाग दोन | Travel Experience in Japan in Marathi Part 2 आठवणीतील जपान सिरीस भारत-आशिया मैत्री कार्यक्रमाअंतर्गत एक महिन्याच्या जपान दौऱ्यातील आमचा पहिला पडाव टोकियोत होता. जवळपास एक आठवडा आमचं येथं वास्तव्य होतं. दिवभराच्या नियोजित कार्यक्रमानंतर सायंकाळचा वेळ आम्हाला मोकळा मिळत असे. त्यामुळं या वेळात हॉटलच्या जवळपासच जेवढं फिरता येईल तेवढं फिरायचं असा नित्यनियमच झाला होता. या काळात भूकंपाच्या धक्क्यासह इतरही काही धक्के बसले. जपानमध्ये भूकंप खूप होतात; हे मला माहिती होतं. यासंदर्भातील बातम्या नेहमीच वाचल्या होत्या. मेट्रोपॉलिटनमध्ये रहायला आल्यानंतरच तिसऱ्याच दिवशी या भूकंपाने आमचे स्वागत केले. पहाटे केव्हातरी पूर्ण खोली डोलायला लागल्यानं जाग आली. अगदी काही सेकंद ही अवस्था होती. नंतर सर्व शांत झालं. भूकंपाचा धक्का होता हे कळायच्या आतच परिस्थिती पूर्ववत झाली होती. सकाळी उठल्यानंतर इतर सहकाऱ्यांना विचारलं असता त्यांनीही हा कंप अनुभवला होता. आणखी खात्री करुन घेण्यासाठी हॉटेलच्या कर्मचाऱ्यांकडे विचारपूस केली. त्यांनीही याची पुष्टी केली आणि येथे तर असे छोटेछोटे भूकंप दररो...
...पुढे वाचा

🌅🌿 अंबाझरी तलाव: नागपूरच्या गजबजातील शांत हिरवळ | Lakes near Nagpur | Lakes in Vidarbha

Image
ना गपूर शहराच्या मध्यभागी वसलेला अंबाझरी तलाव म्हणजे शहराच्या धावपळीतून थोडा वेळ थांबून श्वास घेण्यासाठीची जागा. 🌿 सकाळची शांत हवा, संध्याकाळचा रंगीबेरंगी सूर्यास्त आणि तलावाभोवती पसरलेली हिरवळ — अंबाझरी तलाव नागपूरकरांच्या दैनंदिन जीवनाचा अविभाज्य भाग आहे. प्रवासासाठी फार दूर न जाता, निसर्गाशी जोडायचं असेल, तर अंबाझरी हा सर्वोत्तम पर्याय आहे. 🌊 अंबाझरी तलावाची ओळख | Ambazari Lake Nagpur Info अंबाझरी तलाव हा नागपूरमधील सर्वात मोठा तलाव मानला जातो. ब्रिटिश काळात बांधण्यात आलेला हा तलाव आजही शहराच्या पाणीपुरवठ्यात महत्त्वाची भूमिका बजावतो. तलावाचं नाव आसपास असलेल्या आंब्यांच्या झाडांवरून (अंबा) पडलं असल्याचं मानलं जातं. 🥭 इतिहास, उपयुक्तता आणि निसर्ग — या तिन्हींचा संगम इथे पाहायला मिळतो. अंबाझरी तलाव परिसर सकाळी फिरायला येणाऱ्यांसाठी अत्यंत लोकप्रिय आहे. 🚶‍♀️ Walking track 🌸 गार्डन 🪑 बसण्यासाठी जागा ज्येष्ठ नागरिक, कुटुंबं, विद्यार्थी आणि फोटोग्राफर्स — सगळ्यांसाठी अंबाझरी एकसारखाच आपलासा वाटतो. 📸 🌅 सूर्यास्ताचा जादुई अनुभव | Sunset at Ambazari Lake Ambazari Lake Nagpu...
...पुढे वाचा

सीताबर्डी किल्ला | Sitabuldi Fort Nagpur | Forts near Nagpur | Forts of Vidarbha

Image
विदर्भातील किल्ले  | Forts near Nagpur | Forts of Vidarbha Sitabuldi Fort, Nagpur ना गपूर शहराच्या मध्यभागी विराजमान सीताबर्डी किल्ला म्हणजे या शहराची शान. सीताबर्डीची प्रसिद्ध लढाई अनेकांच्या ऐकिवात असेल. १८१७ साली २६ डिसेंबरला सायंकाळी या लढाईस सुरूवात झाली आणि ती दीड दिवस चालली. त्यात १४ ब्रिटीश अधिकारी ठार झाले. ही लढाई झाली तेव्हा आप्पासाहेब भोसले हे नागपूरचे राजे होते. आणि बहाद्दर मनगट उपाध्ये व त्यांच्या अरब सैन्याने त्यावेळी इंग्रजांना धूळ चारली. सक्करदरा, तुळशीबाग, शुक्रवारदरवाजा येथेही चकमकी झाल्या. हा किल्ला आणखी एका दुर्दैवी घटनेचा साक्षीदार आहे. १८५७ च्या स्वातंत्र्य लढ्यात क्रांतीकारक याच किल्ल्यावरील इंग्रज ठाण्यावर हल्ला करणार होते. परंतु त्यांचे हे कारस्थान उघडकीस आले. आठ क्रांतीकारकांना किल्ल्यातच फाशी देण्यात आली. एवढ्यावरच इंग्रज थांबले नाहीत तर नागपुरातील जनतेला दहशत बसावी म्हणून क्रांतीकारकांचे मृतदेह बरेच दिवस शुक्रवारी दरवाजावर टांगून ठेवण्यात आली होते. टिपू सुलतानाच्या नातवांना देखील येथे फाशी दिल्याचं सांगितलं जातं. १९११ साली इंग्लंडचे पाचवे जॉर्ज यांनी य...
...पुढे वाचा

जपानी तलवारबहाद्दरांसोबत ‘केन्डो’ चा आनंद | Kendo in Japan | Travel Experience in Japan in Marathi Part 4

Image
आठवणीतील जपान भाग चार |  Travel Experience in Japan in Marathi Part 4 आठवणीतील जपान सिरीस आधुनिक जपानचा जन्म १८६० सालानंतर झाला असं सांगितलं जातं. सरंजामशाहीचा एक दीर्घ अध्याय याच काळात संपला. आपल्या येथे पेशवाई होती तशीच जपानमध्ये शोगुनाई ! या शोगुनांनी जपानी राजाला देव्हाऱ्यातील देव बनवून संपूर्ण सत्ता बळकावली होती. ‘सामुराई ’ हे त्या काळातील धंदेवाईक योद्धे होते. अत्यंत प्रामाणिक आणि कट्टर. युद्ध करणे हाच त्यांचा धर्म. चित्रविचित्र पोषाख केलेले, डोक्यावर वस्तऱ्याने पट्टे ओढून शेंड्या ठेवणारे हे सामुराई आता फक्त नाटकांमध्ये बघायला मिळतात. या लोकांजवळ नेहमी दोन तलवारी असत. एक छोटी आणि एक मोठी. युद्ध कौशल्याचे अनेक प्रकार त्या काळात या देशात विकसित झाले. टोकियोतील प्रसिद्ध कोडोकन ज्युडो इन्स्टिट्यूटमध्ये अशा अनेक शस्त्रकला बघायला मिळाल्या. पहिला ज्युडो प्रशिक्षणार्थी याच संस्थेतून बाहेर पडला,असं सांगण्यात आलं. याठिकाणी आम्ही केवळ शस्त्रकलांचं प्रात्यक्षिकच बघितलं नाही तर येथील खेळाडूंसोबत आम्ही चांगलं अर्धापाऊण तास ज्युडो सुद्धा खेळलो. पूर्वी युद्धांमध्ये या शस्त्रकलांचा वापर हो...
...पुढे वाचा

जपानी कुटुंबासह ‘तानाबाना’ उत्सवाचा आनंद 🌸 | Travel Experience in Japan in Marathi Part 5

Image
आठवणीतील जपान भाग पाच | Travel Experience in Japan in Marathi Part 5 आठवणीतील जपान सिरीस जपानमधील आमच्या एका महिन्याच्या वास्तव्यात जपानी कुटुंबासोबत घालवलेले ते दोन दिवस म्हणजे एक आगळावेगळा आणि सुखद अनुभव होता. या दोन दिवसात जपानमधील कुटुंब पद्धती आणि कौटुंबिक जीवन अगदी जवळून अनुभवायला मिळालं. मैत्री कार्यक्रमाअंतर्गत या देशातील कौटुंबिक जीवनाचा अभ्यास व्हावा या उद्देशानं हा ‘होम स्टे’ ठेवण्यात आला होता. टोकियोला पोहोचल्यानंतरच आम्हाला याबाबत कल्पना देण्यात आली होती. तब्बल दोन दिवस जपानी कुटुंबासोबत त्यांच्या घरी रहायला मिळणार हे ऐकल्यानंतर आम्ही सर्वच जाम खूष होतो. हे लोक घरात कसे वागत असतील, आपल्या येथे होतात तशीच या कुटुंबातही नवराबायकोची भांडणं होत असतील काय? स्वयंपाकघरात नवरा बायकोला मदत करत असेल काय? हे सगळं जाणून घेण्याची उत्सुकता होतीच आणि प्रत्यक्ष कुटुंबात राहिल्याशिवाय हे सगळं माहिती होणं शक्यही नव्हतं. त्यामुळं ‘होम स्टे’ चे दोन दिवस केव्हा येणार याची मी आतुरतेनं प्रतीक्षा करीत होते.                         ...
...पुढे वाचा

ब्रँड सहयोग व भागीदारी

What's Up मराठी हे वाचक-केंद्रित डिजिटल व्यासपीठ आहे. आमचे प्राधान्य नेहमी दर्जेदार आणि विश्वासार्ह सामग्रीला आहे. जर आपल्या ब्रँडला आमच्या वाचकांशी अर्थपूर्ण पद्धतीने जोडायचे असेल, तर आम्ही निवडक आणि मूल्याधारित सहकार्यांसाठी खुले आहोत.

सहकार्याबद्दल माहिती घ्या →