WhatsUp मराठी

माऊंट एव्हरेस्ट! जगातील या उंच शिखराचे विमानातून अगदी जवळून दर्शन घेतानाचा अनुभव रोमांचक होता. सकाळच्या थंडगार बोचऱ्या वाऱ्यात अवकाशात उंच झेप घेणारे छोटेखानी विमान जसजसे एव्हरेस्टच्या जवळ जात होते तसतशी मनातील उत्सुकता आणखी वाढत चालली होती. अखेर तो क्षण आलाच! एव्हरेस्टपासून अवघ्या काही अंतरावर हे विमान घिरट्या घालू लागले तेव्हा सर्वच जण या सागरमाथ्याचे दर्शन घेण्यात तल्लीन झाले होते. हा अनुभव अविस्मरणीय आयुष्यभराचा ठेवा म्हणून जपण्यासारखा होता. एव्हरेस्टला सागरमाथाही म्हणतात हे येथेच कळले. या सागरमाथ्यासोबतच गौरीशंकर, मकालु, चामलँग, नुंबर आदी हिमशिखरांचे दर्शन झाले. Mount Everest हिमालयाच्या कुशीत वसलेलं नेपाळ म्हणजे नैसर्गिक सौंदर्याचं लेणं लाभलेलं एक आश्चर्यच आहे. उत्तरेकडे जगातील सर्वात उंच शिखर सागरमाथा (माऊंट एव्हरेस्ट) तर दक्षिणेकडे अनेक नद्या व जंगलांनी वेढलेला प्रदेश! जगाच्या पाठीवर कुठेही अनुभवायला येणार नाही असं निसर्गाचं लेणं विविधतेनं येथे अनुभवायला मिळालं. आपल्या देशातून सीमा पार करुन दुसऱ्या देशात जायचं होतं. त्यामुळे सीमेवर फार कडेकोट असेल असं वाटलं होतं. पण खरच प्रत्य...

जंगल, जैवविविधता आणि वाघांच्या सान्निध्यातील रोमांचकारी पर्यटन अनुभवा भारतातील जंगल पर्यटनाचा विचार केला की सर्वप्रथम आठवण येते ती वाघांची. देशातील सर्वाधिक वाघ असलेल्या राज्यांमध्ये महाराष्ट्राचा अग्रक्रम लागतो आणि त्यातही विदर्भाला "देशाची व्याघ्र राजधानी" म्हणून विशेष ओळख मिळाली आहे. याचे कारण म्हणजे महाराष्ट्रातील सहापैकी पाच व्याघ्र प्रकल्प विदर्भात असून, त्यांच्याभोवती मध्य प्रदेश, छत्तीसगड आणि तेलंगणा या राज्यांतील आणखी आठ व्याघ्र प्रकल्पांचा पट्टा तयार झाला आहे. त्यामुळे नागपूर हे जंगल पर्यटनाचे नैसर्गिक प्रवेशद्वार ठरले आहे. नागपूरच्या सभोवताल ५०० किमीच्या परिसरात हजारावर वाघांचा वावर आहे. अलिकडच्या काळात अगदी शहरालगत सुद्धा लोकांना वाघोबाचे दर्शन होऊ लागले आहे. विदर्भात सुमारे ६०० वाघ आहेत, जे महाराष्ट्रातील एकूण वाघांच्या सुमारे ९५% पेक्षा जास्त आहेत. ताडोबा-अंधारी, पेंच, मेळघाट आणि नवेगाव-नागझिरा यांसारखे व्याघ्र प्रकल्प वाघांचे प्रमुख अधिवास आहेत. येथील वाघांची संख्या दिवसेंदिवस वाढतच आहे. विशेषत: मेळघाट, गडचिरोली, ब्रह्मपुरी, उमरेड-कऱ्हांडला आणि नवेगाव-नागझिरा ...

नागपूर जिल्ह्यात कळमेश्वर तालुक्यातील धापेवाडा या गावाची ‘विदर्भाचे पंढरपूर’ अशी ख्याती आहे. येथील चंद्रभागा नदी तीरावर असलेले विठ्ठल-रुक्मिणीचे मंदिर प्रसिद्ध असून दरवर्षी आषाढी आणि कार्तिकी एकादशीनिमित्त ३०० ते ३५० पायी दिंड्या व लाखो भाविक विठ्ठलाच्या दर्शनासाठी येथे येतात. त्यामध्ये आंध्र प्रदेश, मध्य प्रदेश, तामिळनाडू येथील भाविकांचाही समावेश असतो. हे मंदिर १७४० मध्ये भोसले घराण्याच्या काळात बांधले गेले. ज्यांच्या भक्तीवर प्रसन्न होऊन विठ्ठल–रुक्मिणी धापेवाडा येथे आले त्या कोलबा स्वामींचे मंदिरही येथे आहे. पंढरपूरला जाऊ न शकणाऱ्या भाविकांसाठी साक्षात पांडुरंग गुरुपौर्णिमेला येथे येतो, अशी भाविकांची श्रद्धा आहे. मंदिराव्यतिरिक्त येथे निसर्गरम्य 'धापेवाडा लेक' (Dhapewada Lake) देखील आहे, जिथे शांतता आणि निसर्गाचा आनंद घेता येतो. Pandharpur of Vidarbha 'Dhapewada'  धापेवाडा येथील मंदिराची आख्यायिका मोठी रोचक आहे. उमरेड तालुक्यातील बेला गावचे रहिवासी असलेले कोलबा स्वामी हे पंढरपूरच्या विठ्ठलाचे निस्सीम भक्त होते. ३०० वर्षांपूर्वी ते बेला गावातून धापेवाडा येथे येऊन रा...

बोर व्याघ्र प्रकल्प विदर्भातील वर्धा जिल्हा मुख्यालयापासून ४० किमी आणि नागपूरपासून ६५ किमी अंतरावर हिंगणीजवळ आहे. १३८.१२ चौरस किलोमीटर क्षेत्रात पसरलेला हा प्रकल्प आकाराने भारतातील सर्वात लहान व्याघ्र प्रकल्प म्हणून ओळखला जातो. हा प्रकल्प जैवविविधतेने नटलेला असून येथे वाघ, बिबट्या, अस्वल, सांबर आणि विविध पक्षी आढळतात. या अभयारण्यात बोर धरणाचाही समावेश आहे, ज्यामुळे येथील निसर्ग सौंदर्य अधिकच खुलते. Tiger Sighting at Bor Tiger Reserve बोर व्याघ्र प्रकल्पाची स्थापना १९७० साली वन्यजीव अभयारण्य म्हणून झाली होती. परंतु येथील वाघांची वाढती संख्या लक्षात घेता जुलै २०१४ मध्ये याला अधिकृतपणे व्याघ्र प्रकल्पाचा दर्जा देण्यात आला. हा प्रकल्प वर्धा आणि नागपूर या शहरांच्या मध्यभागी येतो. या अभयारण्यात कोरड्या पानगळी जंगलांपासून विस्तीर्ण गवताळ प्रदेश आणि संथ वाहणाऱ्या नद्यांच्या प्रवाहांपर्यंत इथले निसर्गदृश्य डोळ्यांचे पारणे फेडणारे आहे. अभयारण्याच्या मध्यभागी असलेले बोर जलाशय हे जंगलाच्या दोन भागांमध्ये विभागले गेले आहे. पश्चिम भाग वर्धा जिल्ह्यात तर पूर्व भाग नागपूर जिल्ह्यात आहे. हा जलाशय अभया...

जॉन्स हॉपकिन्स युनिव्हर्सिटीच्या आमंत्रणावरुन ‘लिडरशीप इन स्ट्रॅटेजिक हेल्थ कम्युनिकेशन’या विषयावरील कार्यशाळेत सहभागी होण्यासाठी व्हिएतनामला रवाना होत असताना मी एकटीच होती. या कार्यशाळेत आणखी कोणी भारतीय सहभागी होणार आहे किंवा नाही याची कुठलीही कल्पना नव्हती. पूर्णपणे अनोळखी अशा देशात एकटे जायचेय. त्यामुळे एखादी तरी भारतीय व्यक्ती तेथे आपल्याला भेटावी असे निघताना मनापासून वाटले होते. पण तिथे पोहोचल्यानंतर मनातील ही भीती किंवा रुखरुख केव्हाच संपली होती. ‘सृष्टीमध्ये बहु लोक, परिभ्रमणे कळे कौतुक’ असे समर्थांनी म्हटले होते. व्हिएतनामच्या या भेटीतही असे अनेक लोक भेटले. त्यांची आपुलकी, जिव्हाळा अनुभवला. तेव्हा हे जग फार छोटे आहे, यावर विश्वास बसला. थुई, पास्कल, ओहाय, हुआंग, थाँग, पॉल ही नावं तर मी यापूर्वी कधी ऐकलीही नव्हती. कोण ही मंडळी? ऑस्ट्रेलियातून व्हिएतनाममध्ये फिरायला आलेल्या सॅन्डिया, गेली, लिंडा या तिघी चुलत बहिणींशी माझा काय संबंध होता? पण हनोईत दोन दिवस पर्यटन स्थळे बघत असताना आम्ही सर्व जणुकाही एकाच कुटुंबातील आहोत असाच भास होत होता. संस्कृती, धर्म, भाषा, देश वेगळा असला तरी म...

कैलास मानस सरोवर यात्रेला भारतातूनच जाण्यासाठी हिमालयातून रस्ते तयार करण्याचे काम सुरू झाले तेंव्हापासूनच या रस्त्याने जावे असा विचार सुरू झाला. कोविड नंतरच्या काळात मात्र या रस्त्याचे बरेचसे बांधकाम काही पक्क्या तर काही कच्चा स्वरुपात झाले होते; आणि मग गुगलवरुन कैलासची माहिती घेतांना कैलास मानससरोवर, आदि कैलास, किन्नर कैलास, मणी महेश कैलास आणि श्रीखंड कैलास या पंच कैलासची माहिती मिळाली. ही पाचही कैलासाची ठिकाणे हिमालयात वेगवेगळ्या मार्गाने आणि वेगवेगळ्या ठिकाणी आहेत. यापैकी कैलास मानससरोवराला अनेक व्यक्ती जाऊन आलेल्या आहेत. पण इतर ठिकाणे मात्र आपल्याकडे फारशी प्रचलित नाहीत. शिवाय ही ठिकाणे ॲडव्हेंचरस असल्याने जास्त लोक जात नाहीत. याच दरम्यान उत्तराखंड सरकारच्या पर्यटन विभागाचे कुमाऊँ मंडल विकास निगम (केएमव्हीएन) आणि ट्रीप टू टेम्पल यांच्यातर्फे नागपुरातील आम्ही आठ जणांनी ऑनलाईन बुकिंग केले. पुढे त्यांच्याकडून वेळोवेळी येणाऱ्या सूचनेनुसार फिटनेस सर्टिफिकेट, ॲफिडेव्हीड, परमीट, पोलीस स्टेशनचे प्रमाणपत्र व इतर आवश्यक पूर्तता करुन २४ जून ते १ जुलै २०२२ या कालावधीत आदि कैलास यात्रेच्या १३ ...

एक वेळ होती जेव्हा कॅलिफोर्नियाच्या  सॅन्टा  क्लारा   ला  फक्त जर्दाळूच्या बागा होत्या. शेतकरी, गुरेढोरे, आणि दूरवर पसरलेले हिरवे माळरान. आज त्याच जमिनीवर उभ्या आहेत जगातील सर्वात शक्तिशाली कंपन्या - Apple, Google, Meta, Netflix, Intel, Tesla. हेच ते सिलिकॉन व्हॅली. Silicon Valley जगातील तांत्रिक नवनिर्मितीचा मोठा वाटा याच छोट्याशा भूप्रदेशातून येतो. येथे जन्मलेल्या कल्पनांनी माणसाचा संपर्क, व्यापार, करमणूक, आरोग्य - सगळ्याच गोष्टी बदलल्या. आणि या सगळ्याची सुरुवात झाली एका छोट्याशा गॅरेजमध्ये. सुरुवात - एक गॅरेज आणि एक दृष्टी | The Beginning - A Garage and a Vision  १९३० च्या दशकात स्टॅनफर्ड विद्यापीठातील एक दूरदर्शी प्राध्यापक होते — फ्रेडरिक टर्मन. त्यांचे एकच स्वप्न होते — त्यांच्या विद्यार्थ्यांनी पूर्व अमेरिकेतील मोठ्या कंपन्यांत नोकरी शोधण्याऐवजी येथेच, कॅलिफोर्नियात, स्वतःचे उद्योग सुरू करावेत. या एका विचाराने सिलिकॉन व्हॅलीचे बीज पेरले. इतिहास त्यांना "सिलिकॉन व्हॅलीचे जनक" म्हणतो. फ्रेडरिक टर्मन टर्मन यांच्या प्रोत्साहनाने त्यांचे दोन विद्यार्थी — ...