उमरेड-कऱ्हांडला वन्यजीव अभयारण्य | Umred Karhandla Wildlife Sanctuary | Vidarbha Wildlife Tourism | Maharashtra Tourism

उमरेड-कऱ्हांडला वन्यजीव अभयारण्य हे विदर्भातील एक प्रमुख निसर्ग संवर्धन क्षेत्र आहे. नागपूरपासून सुमारे ५८ किमी अंतरावर असलेले हे अभयारण्य वाघांचा अधिवास, संपन्न जैवविविधता आणि विस्तीर्ण जंगलांसाठी प्रसिद्ध आहे. भारताच्या समृद्ध जैवविविधतेची नेत्रदीपक झलक सादर करणारे ते एक छुपे रत्न आहे. २०१३ मध्ये अस्तित्वात आलेले हे अभयारण्य सुमारे १८९ चौरस किलोमीटर (६३७ हेक्टर) क्षेत्रात पसरलेले आहे.

हे अभयारण्य नागपूर (उमरेड, कुही, भिवापूर) आणि भंडारा (पवनी) या जिल्ह्यांच्या सीमेवर पसरलेले आहे. या अभयारण्यात वाघ, बिबट्या, रानगवे, अस्वल, चितळ, सांबर, नीलगाय आणि रानडुक्कर यांसारखे अनेक वन्यप्राणी आढळतात. तसेच, येथे विविध प्रजातींचे पक्षीही पाहायला मिळतात. येथे जंगली कुत्रे आणि क्वचितच दिसणारे सस्तन प्राणी जसे की मधू मुंगूस (हनी बॅजर) व खवले मांजर (पँगोलिन) आढळतात. दुर्मिळ लांडगे आणि तरसदेखील या वनक्षेत्रात गस्त घालतात.

Umred Karhandla Wildlife Sanctuary

हे अभयारण्य 'जय' नावाच्या भारतातील सर्वात मोठ्या आणि प्रसिद्ध वाघाचे निवासस्थान म्हणून ओळखले जाते. हा ताडोबा-अंधारी, पेंच, बोर आणि नवेगाव-नागझिरा या व्याघ्र प्रकल्पांना जोडणारा एक महत्त्वाचा कॉरिडॉर आहे. अभयारण्यात पर्यटकांसाठी जंगल सफारीची उत्तम सोय आहे. सफारीसाठी जिप्सी गाड्या उपलब्ध असतात.

उमरेड हे भारताची व्याघ्र राजधानी असलेल्या नागपूरपासून केवळ ५० किमी अंतरावर आहे. या डोंगराळ प्रदेशातील निरोगी, उष्णकटिबंधीय, शुष्क पानझडी वनस्पतींमध्ये चितळ, सांबर, नीलगाय, गवा आणि जंगली डुक्कर यांसारख्या भक्ष्यांची घनता अधिक आहे. कऱ्हांडला, तरना, वाही, शेगाव, रानाई, भिवापूर, इंदिरा सागर, मरुपार, खापरी आणि भन्सारा यांसारख्या अनेक तलावांमुळे, तसेच वर्षभर वन्यजीवांचे पोषण करणाऱ्या अनेक हंगामी नाल्या, ओढे आणि लहान नद्यांमुळे या जंगलाला मुबलक पाणीपुरवठा होतो.

Umred Karhandla Wildlife Sanctuary

उमरेड-कऱ्हांडलाची जंगले बोर, ताडोबा-अंधारी आणि नवेगाव-नागझिरा व्याघ्र प्रकल्पांना जोडणाऱ्या अनेक मार्गिका (कॉरिडॉर्स) पुरवतात. या मार्गांमार्फत, तेलंगणातील कावल येथील वाघांच्या वस्तीशी पुढील संपर्क होण्याची दाट शक्यता आहे. अशा संपर्काची वास्तविकता तेव्हा नाट्यमयरीत्या सिद्ध झाली, जेव्हा उमरेडचा प्रसिद्ध नर वाघ, 'जय', नागझिरामधील आपल्या जन्मस्थानापासून १०० किमी पेक्षा जास्त प्रवास करून उमरेडला पोहोचला. रेडिओ कॉलर लावलेल्या दुसऱ्या वाघ, 'काला'च्या हालचालींनी हे सिद्ध केले की, उमरेड ताडोबाशी जोडणाऱ्या मार्गिकेचे काम करत आहे.

कधी जायचे | How to plan trip to Umred Karhandla Wildlife Sanctuary

हे अभयारण्य दरवर्षी १ ऑक्टोबर ते ३० जून या कालावधीत पर्यटकांसाठी खुले असते. पावसाळ्यात (जुलै ते सप्टेंबर) बंद असते.

सफारीची वेळ: सकाळी ६ ते १०, दुपारी २:३० ते ६:३० वाजेपर्यंत. अभयारण्य सोमवारी पर्यटकांसाठी पूर्णपणे बंद असते.

Umred Karhandla Wildlife Sanctuary

कसे पोहोचाल

रस्त्याने: हे अभयारण्य रस्त्याने चांगल्या प्रकारे जोडलेले आहे. ते नागपूरपासून अंदाजे ५८ किलोमीटर अंतरावर असून, शहरातून नियमित बस आणि टॅक्सी उपलब्ध आहेत. रस्त्याने होणारा हा प्रवास ग्रामीण महाराष्ट्रातून एक निसर्गरम्य सफर घडवतो, ज्यामुळे तुमच्या साहसी प्रवासाची ही एक सुखद सुरुवात ठरते.

रेल्वेने: सर्वात जवळचे रेल्वे स्टेशन नागपूर जंक्शन आहे. स्टेशनवरून, तुम्ही टॅक्सी भाड्याने घेऊ शकता किंवा अभयारण्यापर्यंत बसने जाऊ शकता.

विमानाने: सर्वात जवळचे विमानतळ नागपूर येथील डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आहे. विमानतळावरून अभयारण्यापर्यंत पोहोचण्यासाठी वाहतुकीचे पर्याय सहज उपलब्ध आहेत.

तुमचं मत किंवा अनुभव कमेंटमध्ये जरूर शेअर करा! 🌍✍️

विदर्भातील व्याघ्र प्रकल्प आणि अभयारण्ये | Vidarbha Wildlife