हेन्री ऑक्सिंडन : शिवराज्याभिषेक पाहणारा इंग्रज प्रवासी | Henry Oxinden and His Journey to Maratha Land | Travellers of the World

कोण होते हेन्री ऑक्सिंडन? | Who Was Henry Oxinden

मराठा इतिहासाशी थेट जोडले गेलेले परदेशी प्रवासी म्हणताना Henry Oxenden यांचं नाव विशेष उल्लेखनीय ठरतं. ते ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीचे अधिकारी होते आणि सतराव्या शतकात भारतात कार्यरत होते. व्यापार, राजनैतिक संबंध आणि मराठा सत्तेच्या वाढत्या प्रभावामुळे त्यांचा महाराष्ट्राशी संपर्क आला.

विशेष म्हणजे मराठा इतिहासातील अत्यंत महत्त्वाच्या घटनेचे ते प्रत्यक्ष साक्षीदार ठरले.

महाराष्ट्रात का आले? | Why He Came to Maratha Territory

त्या काळात पश्चिम भारतातील व्यापारमार्ग आणि किनारी राजकारण ब्रिटिशांसाठी महत्त्वाचं होतं. मराठा सत्तेचा प्रभाव वाढत असताना इंग्रजांना थेट संबंध प्रस्थापित करणे आवश्यक वाटत होते. याच कारणाने हेन्री ऑक्सिंडन यांना मराठा दरबाराशी संपर्कासाठी पाठवण्यात आलं.

त्यांचा प्रवास केवळ व्यापारी नव्हता; तो राजकीय निरीक्षणाचाही भाग होता.

रायगडचा ऐतिहासिक अनुभव | His Visit to Raigad

हेन्री ऑक्सिंडन यांचं सर्वात महत्त्वाचं योगदान म्हणजे त्यांनी Raigad Fort येथे झालेल्या Coronation of Shivaji ला उपस्थिती लावली. छत्रपती Shivaji Maharaj यांच्या राज्याभिषेक सोहळ्याचं त्यांनी केलेलं वर्णन मराठा इतिहासासाठी अत्यंत महत्त्वाचं मानलं जातं.

छत्रपती Shivaji Maharaj यांच्या राज्याभिषेक

रायगडावरच्या सोहळ्याचं वैभव, दरबारातील शिस्त, विधी, उपस्थित मानकरी आणि मराठा सत्तेचा आत्मविश्वास याचा त्यांनी उल्लेख केला आहे.

Henry Oxenden Diary

त्यांच्या नोंदींचं महत्त्व | Why His Writing Matters

हेन्री ऑक्सिंडनच्या नोंदींमुळे राज्याभिषेकाचा बाह्य दृष्टिकोनातून अभ्यास करता येतो. मराठा सत्तेच्या उभारणीबद्दल परदेशी निरीक्षक काय पाहत होते याची कल्पना त्यातून मिळते.

त्यांच्या वर्णनात रायगडाचा दुर्गमपणा, व्यवस्थापन आणि राजकीय वातावरण स्पष्ट दिसतं.

प्रवासाचा वारसा | Travel Legacy

महाराष्ट्राच्या इतिहासात हेन्री ऑक्सिंडन हे फक्त इंग्रज अधिकारी नव्हते; तर एका निर्णायक क्षणाचे साक्षीदार होते.

🏰 तुम्ही रायगडला भेट दिली आहे का? राज्याभिषेकाचा इतिहास तिथे अनुभवला आहे का? कमेंटमध्ये जरूर सांगा.

✍️ What’s Up Marathi वर आम्ही अशा ऐतिहासिक प्रवाशांच्या कथा पुढे आणत आहोत.

सफ़रनामा प्रवाशांच्या वाटा | Travellers of the World in Marathi

🌍 तुम्हाला पुढच्या भागात कोणत्या ऐतिहासिक प्रवाशाबद्दल वाचायला आवडेल? कमेंटमध्ये जरूर सांगा.

Comments

  1. AnonymousMay 6, 2026 at 9:41 PM

    He has described entire event.

    ReplyDelete
  2. AnonymousMay 12, 2026 at 10:28 PM

    छान आहे लेख

    ReplyDelete

Post a Comment

कमेंट करून संवादात सहभागी व्हा!

✕
🤖
Home Community Tours Careers

📲 WhatsApp वर रोज Quiz, Polls आणि मजेशीर माहिती

GK Quiz, Polls, नवीन लेख आणि खास तथ्ये थेट तुमच्या WhatsApp वर! 😊

रोज नवीन काहीतरी मिळवा
👉 आत्ता Subscribe करा
💡
आजचा मराठी शब्द by WhatsUp मराठी
या शब्दाचा अर्थ काय आहे?
उत्तर पाहण्यासाठी कार्ड flip करा ↻
📌 अर्थ:
🌿 उगम:
🔄 समानार्थी:
स्नेह|आपुलकी|संस्कृत (मूलशब्द: स्निह)|प्रेम|Eg. त्यात स्नेह आहे.
उपमा|तुलना|संस्कृत (मूलशब्द: उपम्)|साम्य|Eg. ही सुंदर उपमा आहे.
अर्थवाही|अर्थपूर्ण|संस्कृत (मूलशब्द: अर्थ)|गर्भित|Eg. हे वाक्य अर्थवाही आहे.
लवचिक|वाकता येणारे|देशज (मूलशब्द: लव)|लचकदार|Eg. विचार लवचिक हवेत.
सौंदर्य|सुंदरता|संस्कृत (मूलशब्द: सुंदर)|रम्यता|Eg. निसर्गात सौंदर्य आहे.
मधुर|गोड|संस्कृत (मूलशब्द: मधु)|गोडवा|Eg. स्वर मधुर आहे.

अजून इंटरेस्टिंग...

नागपुरातील संजीवनग्राममध्ये घ्या ‘वेलनेस टुरिझम’ चा आनंद | Sanjeevan Nature Cure | Wellness Tourism in Maharashtra

Image
आजच्या धावपळीच्या जीवनात माणूस आर्थिकदृष्ट्या सक्षम होत असला, तरी मानसिक आणि शारीरिक थकवा त्याला कायम सतावत असतो. हा अनुभव आपणा सर्वांनाही निश्चित येत असणार. अशात मानसिक शांतता कशी आणि कुठे मिळणार? थोडा वेळतरी रोजच्या या दगदगीतून बाहेर पडण्याची इच्छा तुम्हाला नक्कीच होत असणार? पण हे शक्य आहे का? हो, नक्कीच आहे. आणि यावर पर्याय आहे, ‘वेलनेस टुरिझम’ ! “वेलनेस पर्यटन” ही संकल्पना केवळ प्रवासापुरती मर्यादित नाही, तर ती एक संपूर्ण आरोग्यदायी जीवनशैलीचा अनुभव आहे. हा प्रवास तुमच्या नियमित जीवनातील ताणतणाव कमी करुन मन अधिक स्थिर आणि सकारात्मक करतो. याशिवाय, शरीरातील विषारी घटक बाहेर पडून आरोग्य सुधारते, रोगप्रतिकारक शक्ती वाढते आणि जीवनशैलीत सकारात्मक बदल घडतो. वेलनेस पर्यटन म्हणजे निसर्गाच्या सान्निध्यात राहून शरीर, मन आणि आत्म्याला ताजेतवाने करण्याचा प्रयत्न . यात योग, ध्यान, आयुर्वेदिक उपचार, स्पा थेरपी, नैसर्गिक आहार आणि शांत वातावरण यांचा समावेश असतो. शहरातील कोलाहलापासून दूर जाऊन स्वतः शी संवाद साधण्याची ही एक अनोखी संधी असते. भारतामध्ये वेलनेस पर्यटनाची परंपरा प्राचीन काळापासून आहे. ...
...पुढे वाचा

विदर्भातही येऊन गेले होते गौतम बुद्ध: विदर्भातील बौद्ध सर्किट | Vidarbha Buddhist Circuit Travel Guide

Image
विदर्भ म्हटलं की जंगलं, किल्ले किंवा वाघांची सफर आठवते. पण या भूमीत अजून एक शांत, दुर्लक्षित खजिना दडलेला आहे — बौद्ध वारसा . मौर्य काळापासून ते वाकाटक काळापर्यंत विदर्भात बौद्ध धर्माचा प्रभाव मोठ्या प्रमाणावर होता. व्यापारी मार्ग, राजाश्रय आणि निसर्गसंपन्न प्रदेश यामुळे येथे अनेक स्तूप, विहार आणि गुंफा निर्माण झाल्या. विदर्भातील बौद्ध सर्कीटमध्ये आहे तरी काय? | What is Buddha Circuit? इ.स.च्या पहिल्या-दुसऱ्या शतकात विदर्भातील रामटेक, मनसर, भद्रावती, भोन, अडम, मुलचेरा, पातुर, सालबर्डी, पवनी, मांढळ   आदि  परिसरात बौद्ध धर्मीयांची संख्या मोठ्या प्रमाणात होती. हे सर्व हीनयान पंथाशी संबंधित होते. सातवाहन काळात विदर्भात बौद्ध धर्माचा प्रसार मोठ्या प्रमाणात होता. गुप्त-वाकाटक काळात बौद्ध धर्माच्या महायान पंथाचा जोर होता. त्याची चिन्हे या भागात दिसून येतात. Vidarbha Buddhist Circuit पवनी, अडम, मनसर, भोन आदी ठिकाणी झालेल्या उत्खननात इ.स. पूर्व ४ थ्या व तिसऱ्या शतकापासून ते सातवाहन वाकाटक काळापर्यंत अस्तित्वात असलेल्या स्तुपांचे अवशेष सापडले आहेत. तसेच सालबर्डी गुफा, विजासन लेणी, पा...
...पुढे वाचा

एकदा तरी अनुभवावे रवीन्द्रनाथांचे शांतिनिकेतन | Arundhati Deshmukh | Shantiniketan Experience in Marathi

Image
रवीन्द्र संगीताचे जनक, विश्वकवी गुरुदेव रवीन्द्रनाथ ठाकूर (टागोर) हे हाडाचे शिक्षक असल्यामुळे त्यांनी बंगालमधील शांतिनिकेतनच्या निसर्गरम्य परिसरात सव्वाशे वर्षांपूर्वी शाळा आणि विश्व भारती विद्यापीठाची स्थापना केली. विद्यापीठाचे औपचारिक उद्घाटन १९२१ साली झाले. म्हणजे यंदा १०५ वे वर्ष आहे आणि आजही बालवाडी ते पीएचडी पर्यंतचे विद्यार्थी येथे शिकत आहेत. आंतरराष्ट्रीय नकाशावर विश्व भारती स्वत:चे नाव टिकवून आहे आणि भारताचा झेंडा जगात फडकवत आहे.  पश्चिम बंगालमधील बीरभूम जिल्ह्यात, कोलकातापासून 164 किलोमीटर अंतरावर शांतिनिकेतन वसले आहे. Gurudev Rabindranath Tagore केवळ निसर्गोत्सवांना स्थान | Shantiniketan in Nature रवीन्द्रनाथांचे पिता महर्षि देवेन्द्रनाथ यांच्या काळापासूनच ठाकूर कुटुंबीय ब्रह्मो समाजी असल्याने मूर्तिपूजक नव्हते . त्याच्याच परिणामी शांतिनिकेतन आश्रम परिसरात फक्त निसर्गपूजा होते. देवीदेवतांच्या उत्सवांना येथे स्थान नाही. जगभरातील बंगाली समाज दुर्गापूजा जल्लोषात साजरी करतो. पण शांतिनिकेतनात मात्र दुर्गोत्सव होत नाही ! दुर्गापूजेचा मागमूसही आश्रमात आढळत नाही. अगदी ब...
...पुढे वाचा

विदर्भातील ‘मधाचे गाव’ बघितले का? | Honey Village Andharwadi Travel Guide | Agri Tourism in Maharashtra

Image
Tourism in Vidarbha Series महाराष्ट्र तेलंगणा सीमेवरील अंधारवाडी या चिमुकल्या आदिवासी गावाने मध संकलातून विकासाचा मार्ग साधला आहे. राज्य सरकारने या गावाच्या हातात हात घालून त्याला ‘मधाचे गाव’ ही नवी ओळख मिळवून दिली. या गावाच्या ‘विकास वाटे’ वरील प्रवासाविषयी... Andharwadi Village, Yavatmal हैदराबाद  राष्ट्रीय महामार्गालगत यवतमाळ जिल्ह्यातील टिपेश्वरच्या जंगलाला लागून असलेल्या या गावात गोंड आणि कोलाम या आदिवासी जमातींचे वास्तव्य आहे. मधमाशांचा मुक्त संचार असलेल्या या परिसरातील झाडांवरच्या मधाच्या पोळ्यातील मध काढून ते २० किमीवरील पांढरकवड्याला ५० रुपये किलो दराने विकायचे . मात्र येथील मधाची उपलब्धता पाहून राज्य शासनाने मधाचे गाव म्हणून अंधारवाडी विकसित करण्याचा निर्णय घेतला आणि या गावाची वाटचाल स्वावलंबनातून समृद्धीकड़े सुरू झाली. दीड वर्षांपूर्वी पांढरकवडा येथील तत्कालीन उपविभागीय अधिकारी सुहास गाडे यांनी गावकऱ्यांची बैठक घेऊन मधामुळे त्यांचे आयुष्य कसे बदलू शकते, हे समजावून सांगितले. गावकऱ्यांनीही सकारात्मक प्रतिसाद दिला आणि आता विद्यमान उपविभागीय अधिकारी अमित रंजन यांच्या नेतृत...
...पुढे वाचा

भामरागडमध्ये जलक्रांतीतून निर्मित ‘तलावांचे जाळे’ | अनिकेत प्रकाश आमटे | लोक बिरादरी प्रकल्प, हेमलकसा | Bhamragad Lakes by Aniket Prakash Amte

Image
आजच्या वेगवान आणि तंत्रज्ञानप्रधान युगात पर्यटन ही केवळ विरंगुळा किंवा मनोरंजनाची गोष्ट राहिलेली नाही, तर ती ज्ञानवर्धन आणि सामाजिक जाणीवा विकसित करण्याचे एक प्रभावी साधन बनली आहे. याच पार्श्वभूमीवर सामाजिक पर्यटन ही एक नवी संकल्पना उदयास येत आहे. या प्रकारच्या पर्यटनामध्ये लोक वेगवेगळ्या ठिकाणी जाऊन तेथील सामाजिक प्रकल्प, उपक्रम आणि लोकजीवन यांचा अभ्यास करतात. सामाजिक पर्यटनाचा मुख्य उद्देश केवळ स्थळदर्शन नसून, त्या ठिकाणच्या समाजाच्या समस्या, त्यांच्या उपाययोजना आणि बदल घडवून आणणाऱ्या प्रयत्नांची माहिती घेणे हा आहे. अशा पर्यटनातून व्यक्तीची सामाजिक जाणीव अधिक प्रगल्भ होते. समाजात कोणत्या समस्या आहेत, त्यावर कशा प्रकारे उपाय केले जात आहेत, आणि आपणही त्यात कसा सहभाग घेऊ शकतो याची प्रेरणा मिळते. जबाबदार नागरिक बनण्याची जाणीवही वाढते. सामाजिक पर्यटनाचा आणखी एक महत्त्वाचा पैलू म्हणजे स्थानिक लोकांशी संवाद. त्यांच्या जीवनशैलीचा, संस्कृतीचा आणि संघर्षांचा अनुभव घेताना सहानुभूती आणि समज वाढते. त्यामुळे समाजातील विविध घटकांमधील अंतर कमी होण्यास मदत होते. वास्तव जीवनातील हे अनुभव व्यक्तिमत्त...
...पुढे वाचा

महाराष्ट्रातील डार्क स्काय पर्यटन, शहरी गोंगाटापासून दूर, आकाशाच्या कुशीत | Dark Sky Tourism | Astro Tourism | Maharashtra Tourism Policy

Image
काही वर्षांपूर्वीपर्यंत गावाकडच्या रात्री वेगळ्याच असायच्या. अचानक वीज जायची, घराबाहेर अंगणात सगळे बसायचे, आणि मग नकळत नजरा वर आकाशाकडे वळायच्या. काळोखात चमकणारे असंख्य तारे, आकाशगंगेचा पांढराशुभ्र पट्टा, कधी एखादी उल्का चमकून जाणं - हे सगळं त्या काळच्या आयुष्याचा भाग होतं. Night Sky Watching | Dark Sky Tourism आज शहरांच्या झगमगाटात ते आकाश जवळजवळ हरवलं आहे. अनेक मुलांनी आयुष्यात कधीच आकाशगंगा पाहिलेली नाही. पण आता जगभर सुरू असलेल्या “डार्क स्काय” चळवळीमुळे हे चित्र बदलण्याची आशा निर्माण झाली आहे. आणि विशेष म्हणजे महाराष्ट्रातही आता या संकल्पनेला पर्यटन धोरणात स्थान मिळण्याची तयारी सुरू आहे. डार्क स्काय चळवळ म्हणजे नेमकं काय? | Dark Sky Movement डार्क स्काय म्हणजे फक्त अंधार नव्हे. तो  “योग्य प्रकाश”  वापरण्याचा विचार आहे. रात्री अनावश्यक रोषणाई कमी करणे, आकाशाकडे जाणारा प्रकाश थांबवणे, आणि नैसर्गिक रात्र जपणे - हा या चळवळीचा मुख्य उद्देश आहे. कारण प्रकाशप्रदूषणाचा परिणाम फक्त ताऱ्यांवर होत नाही;  त्याचा परिणाम पक्षी, वन्यजीव, शेती, झोप, मानवी आरोग्य आणि ऊर्जा वापर यांवर...
...पुढे वाचा

कॉर्बेट ऑन! जंगलाच्या मध्यभागी सुरू झालेला थरार | Rajas Jaideo | Jim Corbett Safari Experience | Jim Corbett National Park

Image
गो व्याला आयुष्यात एकदा तरी जायचंच, असं प्रत्येक तरुणाच्या मनात असतं. पण आमच्या मित्रमंडळींच्या गप्पांमध्ये मात्र एकच शब्द सतत घुमत होता — “ कॉर्बेट ऑन! ” 🌿🐾 अनेक वेळा योजना बनली, पुढे ढकलली, पुन्हा मोडली. पण शेवटी नशिबानं साथ दिली आणि जिम कॉर्बेट नॅशनल पार्क येथे राहण्याची आणि सफारीची बुकिंग झाली. आम्ही सुरुवातीपासून ठरवलं होतं की कॉर्बेटला जायचं तर फॉरेस्ट रेस्ट हाऊस मध्येच राहायचं. कारण त्याचा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे — जंगलाच्या मध्यभागी मुक्काम! आणि त्यापेक्षा रोमांचक अजून काय असू शकतं? चार राज्यं, अनेक शहरं पार करत आम्ही अखेर Ramnagar railway station येथे पहाटे पोहोचलो. आमचा पूर्ण प्रवास अत्यंत अचूक नियोजनानं आखलेला होता — तीन रात्रींच्या मुक्कामात तब्बल सात सफारी . Jim Corbett Safari Experience | Jim Corbett National Park पहाटे पाच वाजता स्टेशनवरच ताजेतवाने झालो आणि आमचा ड्रायव्हर व मित्र अझीम तयारच होता. गेल्या अनेक वर्षांत भारतातील पेंच नॅशनल पार्क, कान्हा नॅशनल पार्क, ताडोबा अंधारी टायगर रिझर्व्ह आणि आफ्रिकेतील जंगलांचा अनुभव घेतला असला तरी प्रत्येक सफारीचा पहिला...
...पुढे वाचा

राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराजांच्या गुरुकुंज मोझरीत करा आध्यात्मिक साधना | Tukdoji Maharaj Mozri Ashram Travel Guide | Temples in Maharashtra

Image
३० एप्रिल: राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज यांची आज जयंती | April 30: Birth anniversary of Rashtrasant Tukadoji Maharaj मनी नाही भाव, म्हणे देवा मला पाव... Rashtrasant Tukdoji Maharaj गुरुकुंज मोझरी आश्रम हा विदर्भाच्या अमरावती जिल्ह्यातील एक महत्त्वाचे आध्यात्मिक व सामाजिक केंद्र आहे. हा आश्रम राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज यांनी स्थापन केला. त्यांच्या कार्यामुळे हा आश्रम केवळ धार्मिक नव्हे तर समाजप्रबोधनाचे केंद्र म्हणूनही प्रसिद्ध झाला आहे. गुरुकुंज मोझरी आश्रमाची स्थापना लोकांमध्ये नैतिक मूल्ये, स्वावलंबन आणि राष्ट्रप्रेम जागृत करण्यासाठी करण्यात आली. तुकडोजी महाराजांनी आपल्या कीर्तन, प्रवचन आणि लेखनातून समाजातील अंधश्रद्धा, जातिभेद आणि अशिक्षितता या विरुद्ध जनजागृती केली. आश्रमात आजही त्यांच्या शिकवणींचे पालन केले जाते. या आश्रमाचे मुख्य आकर्षण म्हणजे तुकडोजी महाराजांची समाधी, ध्यानमंदिर आणि विविध सामाजिक उपक्रम. येथे नियमितपणे भजन, कीर्तन, योगशिबिरे आणि समाजसेवेचे कार्यक्रम आयोजित केले जातात. अनेक भक्त आणि पर्यटक येथे शांतता, आध्यात्मिकता आणि प्रेरणा मिळवण्यासाठी भेट देतात.  गुरुकुंज मो...
...पुढे वाचा

ख्रिस्तोफर कोलंबस : समुद्र ओलांडून नव्या जगाचा शोध | Christopher Columbus Travel History | Travellers of the World

Image
जागतिक समुद्री प्रवासाच्या इतिहासात Christopher Columbus हे नाव अत्यंत महत्त्वाचं मानलं जातं. 1451 साली Genoa येथे जन्मलेला कोलंबस मूळचा इटालियन असला तरी त्याने आपली मोठी समुद्री मोहीम स्पेनच्या पाठबळावर सुरू केली. त्या काळात युरोपमधील देशांना आशियात जाण्यासाठी नवीन समुद्री मार्ग हवा होता, कारण व्यापारासाठी भारत आणि पूर्वेकडील प्रदेश अत्यंत महत्त्वाचे मानले जात होते. कोलंबसचा विश्वास होता की पश्चिमेकडे समुद्रमार्गाने निघाल्यास आशिया गाठता येईल. Christopher Columbus Travel History | Travellers of the World समुद्रप्रवासाची सुरुवात | The Voyage Across the Atlantic 1492 साली स्पेनमधून तीन जहाजांसह — Santa Maria, Nina आणि Pinta — कोलंबस अटलांटिक महासागर ओलांडण्यासाठी निघाला. त्या काळात अज्ञात समुद्रात एवढा लांब प्रवास करणं अत्यंत धोकादायक मानलं जात होतं. दीर्घ प्रवासानंतर अखेर त्याला भूमी दिसली, पण तो भारत नसून आजच्या कॅरिबियन बेटांचा भाग होता. कोणत्या ठिकाणी पोहोचला? | Where Did Columbus Reach समुद्राच्या अथांग पसरलेल्या निळाईत, दिवसामागून दिवस सरत होते—क्षितिजावर ना जमीन, ना कोणती...
...पुढे वाचा

जेम्स वेल्स : पुण्याचा इतिहास रंगवणारा चित्रकार प्रवासी | James Wales in Maratha Pune | Travellers of the World

Image
मराठा इतिहासाशी जोडले गेलेले परदेशी कलाकार म्हणताना James Wales यांचं नाव विशेष महत्त्वाचं आहे. स्कॉटलंडमधून भारतात आलेले जेम्स वेल्स हे चित्रकार होते आणि त्यांनी अठराव्या शतकाच्या उत्तरार्धात पुण्यात काही काळ वास्तव्य केलं. त्या काळातील पुणे हे पेशवाईचं सांस्कृतिक आणि राजकीय केंद्र होतं. जेम्स वेल्स यांनी पुण्यातील दरबार, सरदार, पोशाख आणि वास्तू यांचं बारकाईने निरीक्षण केलं. विशेषतः त्यांनी Nana Fadnavis आणि Madhavrao II यांची चित्रं तयार केली, जी आज ऐतिहासिक दस्तऐवज म्हणून महत्त्वाची मानली जातात. Peshwa Madhav Rao and Nana Fadnis Painting by James Wells शनिवारवाडा आणि दरबार | Visual Record of Peshwa Era Shaniwar Wada परिसरातील पेशवाई जीवनशैली त्याच्या चित्रांमधून दिसते. त्या काळातील पोशाख, आसनव्यवस्था आणि दरबारातील वातावरण याचं दृश्य रूप त्याने जतन केलं. Mehendale by James Wells मराठा इतिहासात जेम्स वेल्सचं योगदान विशेष आहे कारण त्याने शब्दांपेक्षा प्रतिमा दिल्या. आज पेशवाई काळाचा visual reference म्हणून त्यांची चित्रं मोठ्या प्रमाणावर वापरली जातात. ✍️  What’s Up Marathi...
...पुढे वाचा

✍️ तुमचा प्रवास अनुभव प्रकाशित करू इच्छिता?

तुमची कथा आम्हाला पाठवा आणि ती हजारो वाचकांपर्यंत पोहोचवा 😊

👉 अनुभव पाठवा