कॉर्बेट ऑन! जंगलाच्या मध्यभागी सुरू झालेला थरार | Rajas Jaideo | Jim Corbett Safari Experience | Jim Corbett National Park
Get link
Facebook
X
Pinterest
Email
Other Apps
गोव्याला आयुष्यात एकदा तरी जायचंच, असं प्रत्येक तरुणाच्या मनात असतं. पण आमच्या मित्रमंडळींच्या गप्पांमध्ये मात्र एकच शब्द सतत घुमत होता — “कॉर्बेट ऑन!” 🌿🐾
अनेक वेळा योजना बनली, पुढे ढकलली, पुन्हा मोडली. पण शेवटी नशिबानं साथ दिली आणि जिम कॉर्बेट नॅशनल पार्क येथे राहण्याची आणि सफारीची बुकिंग झाली. आम्ही सुरुवातीपासून ठरवलं होतं की कॉर्बेटला जायचं तर फॉरेस्ट रेस्ट हाऊस मध्येच राहायचं. कारण त्याचा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे — जंगलाच्या मध्यभागी मुक्काम! आणि त्यापेक्षा रोमांचक अजून काय असू शकतं?
चार राज्यं, अनेक शहरं पार करत आम्ही अखेर Ramnagar railway station येथे पहाटे पोहोचलो. आमचा पूर्ण प्रवास अत्यंत अचूक नियोजनानं आखलेला होता — तीन रात्रींच्या मुक्कामात तब्बल सात सफारी.
Jim Corbett Safari Experience | Jim Corbett National Park
पहाटे पाच वाजता स्टेशनवरच ताजेतवाने झालो आणि आमचा ड्रायव्हर व मित्र अझीम तयारच होता. गेल्या अनेक वर्षांत भारतातील पेंच नॅशनल पार्क, कान्हा नॅशनल पार्क, ताडोबा अंधारी टायगर रिझर्व्ह आणि आफ्रिकेतील जंगलांचा अनुभव घेतला असला तरी प्रत्येक सफारीचा पहिला क्षण आजही तितकाच उत्साह देतो.
झिरना झोनमधील पहिली सफारी | Jhirna Zone Safari Jim Corbett
आमची पहिली सफारी झिरना विभागात होती. जिम कॉर्बेटला मी पहिल्यांदाच आलो असल्यामुळे समोर दिसणारं प्रत्येक दृश्य मी मनात साठवत होतो. दाट, ओलसर पानझडी प्रकारचं हे जंगल वर्षभर हिरवंगार दिसतं. इथं प्रामुख्यानं साग, पिंपळ आणि आंब्याची झाडं मोठ्या प्रमाणावर दिसतात.
आम्ही आमच्या मार्गदर्शक आणि चालकाकडून जंगलाविषयी माहिती घेत होतो, आणि अर्थातच अलीकडच्या वाघदर्शनांविषयीही विचारत होतो. नेहमीच्या चर्चेसोबत आम्ही संयमानं जंगलातील आवाज ऐकत थांबलो होतो. मधूनमधून इतर वाहनांकडून बातम्या येत होत्या — आत्ताच वाघ रस्ता ओलांडून गेला. हो, सलग तीन वेळा आम्ही तो क्षण चुकवला.
वाघ नेहमी वापरत असलेल्या मार्गावर आम्ही थांबलो होतो. माकडांचे आणि हरणांचे इशारेही लक्षपूर्वक ऐकत होतो, पण नशीब साथ देत नव्हतं. जंगलाचं खरं सौंदर्य हेच — इथे काहीही निश्चित नसतं आणि प्रत्येक सफारीत काहीतरी नवीन शिकायला मिळतं. सर्व अंदाज फसल्यावर वेळ संपत आली म्हणून बाहेर पडायचं ठरवलं. पण मनाच्या समाधानासाठी नदीकाठच्या उंच भागावर शेवटची पाच मिनिटं थांबलो. आणि तेवढ्यात दूर जंगलातून एक स्पष्ट इशारा ऐकू आला. क्षणात आमच्यात उत्साह संचारला — आज तरी वाघ दिसणारच!
थोड्याच वेळात ते इशारे वाढू लागले आणि अधिक स्पष्ट झाले. आमच्या मार्गदर्शकाने खाली नदीकाठाकडे हालचाल दाखवली आणि आम्ही सगळ्यांनी एकाच दिशेने पाहिलं. आणि मग — ती दिसली. अखेर जिम कॉर्बेटमधलं आमचं पहिलं वाघदर्शन झालं. सुमारे पाच ते सहा वर्षांची ती वाघीण होती. आणि विशेष म्हणजे तीच वाघीण होती जिला आम्ही याआधी अनेकदा चुकवलं होतं.
ती जवळपास अर्धा तास चालत नदीकाठापर्यंत आली. बहुधा तिनं तिथं शिकार लपवून ठेवली असावी. पण नदीकाठावर उभ्या दुसऱ्या वाहनाच्या आवाजामुळे ती पुढे गेली नाही. ती सावलीत बसली, धापा टाकत, तहानेने त्रस्त. काही छायाचित्रं घेतल्यानंतर आणि काही वेळ तिला निवांत पाहिल्यानंतर आम्ही तिला तशीच शांत सोडून बाहेरच्या प्रवेशद्वाराकडे निघालो.
Jim Corbett Safari Experience | Jim Corbett National Park
गवताळ प्रदेशातून थेट आयुष्यातील दुर्मीळ क्षणाकडे | Amazing experience in Jim Corbett
जिप हळूहळू पुढे जात होती. आमचे ड्रायव्हर अझीम आम्हाला गवताळ प्रदेशाच्या आत खोल घेऊन जात होते. पुढे जाताना समोरचं दृश्य बदलत होतं — दाट गवत संपत आलं आणि अचानक समोर पसरलेलं पाण्याचं विशाल निळसर क्षेत्र दिसू लागलं. ते होतं कालागढ़ बांध चं बॅकवॉटर.
आम्ही थांबून दृश्याचे फोटो घ्यायचे म्हणत होतो. दूरवर हत्तींचा कळपही दिसत होता. भारतीय रानहत्ती पहिल्यांदाच इतक्या जवळून पाहत होतो. पण अझीम लगेच म्हणाले — “हत्ती उद्याही दिसतील, पण तिकडे बघा… काही वाहनं थांबली आहेत. काहीतरी घडतंय.”
क्षणात गाडी त्या दिशेने वळली. आणि अझीमचं पुढचं वाक्य...जवळ पोहोचताना अझीम अचानक उत्साहाने म्हणाले —
“सर, तुम्ही म्हणत होतात ना perfect frame… आता त्यापेक्षा हजारपट मोठं काहीतरी दिसेल. पुढे जो हत्ती पडलेला दिसतोय… तो दोन दिवसांपूर्वी मेला आहे.” आणि मग त्यांनी पुढे सांगितलं — “आज सकाळी वाघीण Modi high bank पार करून याच दिशेने आली होती.”
माझ्या हातांवर आणि मानेवर अक्षरशः काटा आला. आम्ही आमचं वाहन हळूहळू मंद केलं, आणि समोर जे दिसलं ते मंत्रमुग्ध करणारं होतं. ते पाहण्याचं भाग्य आम्हाला लाभलं, हे शब्दांत कसं सांगावं हेच मला कळत नाही. फक्त माहितीसाठी सांगायचं तर — दरवर्षी भारतातून आणि परदेशातून सुमारे ७०,००० लोक जिम कॉर्बेटला भेट देतात. त्यापैकी केवळ ०.१ टक्के लोकांना असं दृश्य पाहण्याची संधी मिळते.
आमच्या समोर जे दृश्य होतं ते म्हणजे — एका मृत हत्तीच्या अगदी शेजारी बसलेला वाघ. ती त्या परिसरातील प्रसिद्ध वाघीण होती, जिला तिथेच “ग्रासलँड वाली” म्हणून ओळखलं जातं. काही मिनिटं मी पूर्ण स्तब्ध झालो होतो आणि माझ्याकडे कॅमेरा आहे, फोटो काढायचे आहेत हेही विसरलो होतो. थोडं भानावर आल्यानंतर मी कॅमेरा हातात घेतला आणि त्या प्रत्येक क्षणाला टिपण्याचा प्रयत्न केला.
Tiger Hunt in Jim Corbett National Park
पण एक गोष्ट मान्य करावी लागेल — मी जे पाहिलं ते तुम्हाला छायाचित्रात पूर्णपणे दाखवू शकत नाही, आणि शब्दांतही तसंच मांडू शकत नाही. कारण तो अनुभव खरंच आयुष्यात एकदाच येणारा होता. कारण प्रत्यक्षात हत्ती शंभर वर्षांपेक्षा जास्त जगतात 😀 आणि रोज कुठल्या ना कुठल्या कारणाने हत्ती मृत अवस्थेत दिसत नाही. (त्या मृत प्राण्याबद्दल माझ्या मनात पूर्ण आदर आहे.)
तुमचाही वन्यजीव अनुभव घडवा | Plan Your Wildlife Journey in Jim Corbett National Park
भा रतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर जयंती, यानिमित्त देशभरातून असंख्य भाविक त्यांना अभिवादन करण्यासाठी नागपुरातील दीक्षाभूमीवर येत असतात. डॉ. बाबासाहेबांच्या धम्मचक्रातून निर्माण झालेली ही दीक्षाभूमी म्हणजे केवळ एक पर्यटन स्थळ नव्हेतर मानवाने निर्दोष जीवन कसे जगावे याची ती पथदर्शक आहे. मानवाच्या जगण्याचे अधिष्ठान असणारी ही भूमी स्वातंत्र्य, समता, न्याय, बंधुतेबरोबरच प्रज्ञा, शील करुणा आणि मैत्रीचा आनंद चाखायला देणारी रम्य बाग आहे. राज्यघटनेचे शिल्पकार डॉ. बाबासाहेब यांनी आपल्या विचारांनी ती फुलवलेली आहे. या भूमीतून मानवाची जीवनाची व जगण्याची ऊर्मी आणि अखंड उर्जेचा झरा कायम वाहात असतो. १४ ऑक्टोबर १९५६ च्या ऐतिहासिक धम्मदीक्षेपूर्वी पडिक असलेली ही जागा निव्वळ खाचखळणे, दगडधोंडे, लहानमोठी झाडेझुडपे आणि गवताचे रान होती. परंतु डॉ. बाबासाहेबांच्या धम्मदीक्षेनंतर ही भूमी विचारांचे उर्जास्रोत बनली. भारतीय संविधानानंतरच्या काळात दीक्षाभूमीचा उदय झाला आणि संपूर्ण भारतीय समाजाला नव्या विचारांचे, नव्या प्रेरणेचे, नव्या नैतिक मूल्यांचे पाठबळ मिळत गेले. यातूनच पुढे या देशात नव्या सांस्कृतिक व प्रबोधनवाद...
Temples of Maharashtra Series मंगेशी गावाची ओळख | Mangeshi Village Introduction Mangeshi Temple मंगेशी मंदिर परिसरातील मंगेशी हे गाव गोव्याच्या सांस्कृतिक परंपरेत अत्यंत महत्त्वाचं स्थान राखून आहे. हिरवाईने नटलेला परिसर, पारंपरिक घरं, शांत रस्ते आणि मंदिराभोवतीची निवांतता यामुळे हे गाव पाहताना गोव्याचा एक वेगळाच चेहरा समोर येतो. हे गाव केवळ धार्मिक स्थळ म्हणूनच नव्हे, तर भारतीय संगीतविश्वाशी जोडलेल्या मोठ्या वारशामुळेही विशेष ओळखलं जातं. Mangeshi Temple | Temples of Maharashtra मंगेशकर घराण्याचं मूळ गाव | Mangeshkar Family Roots भारतीय संगीतविश्वाला अमूल्य योगदान देणाऱ्या लता मंगेशकर, आशा भोसले आणि दीनानाथ मंगेशकर यांचं मूळ या गावाशी जोडलेलं आहे. मंगेशकर घराण्याचं आडनाव या गावाशी निगडित असल्याचं मानलं जातं. गावातील मंदिरपरंपरा, भजन, धार्मिक वातावरण आणि सांगीतिक संस्कार यांचा या कुटुंबाच्या पुढील पिढ्यांवर खोल परिणाम झाला, अशी परंपरागत धारणा आहे. येथे काय अनुभवता येतं? | What to Experience in Mangeshi Village या गावातील मुख्य आकर्षण म्हणजे मंगेशी मंदिर. पांढऱ्या रंगातील मंद...
सा तवाहन वाकाटक काळात नागार्जुन हे महान बौद्ध तत्वज्ञ, शास्त्रज्ञ आणि महापंडित होते. ते महायान पंथाचे संस्थापक होते. त्यांनी रामटेक - मनसर जवळील एका टेकडीवर वास्तव्य केले. या नागार्जुन टेकडी परिसरात गुफा व अनेक प्राचिन अवशेष आढळून आले आहेत. हा संपूर्ण परिसर आयुर्वेदाचार्य नागार्जुन यांची कर्मभूमी होता. Historical Significance of Nagarjuna नागार्जुन टेकडीसमोर एक मोठा बौद्ध विहार आहे. या विहारात गौतम बुद्धांसोबतच नागार्जुनांचीही मूर्ती आहे. केवळ देशातीलच नव्हे तर विदेशातील बौद्ध धर्माचे अभ्यासक या ठिकाणी अवश्य भेट देतात. इतिहासकारांच्या सांगण्यानुसार हर्षवर्धन राजाच्या काळात चीनचे बौद्ध प्रवासी ह्युएनत्संग यांनी रामटेकच्या आचार्य नागार्जुन यांचा आवर्जुन उल्लेख केला होता. चीन, तिबेट आणि मंगोलियाच्या सांस्कृतिक आणि धार्मिक क्षेत्रात नागार्जुन यांच्या कार्याला अमूल्य स्थान आहे. शून्यवादाचा सिद्धांत त्यांनीच मांडला होता. जपानमधील एका अध्ययन संस्थेत केवळ नागार्जुन यांच्या ग्रंथ संपदेवर संशोधन केल्या जाते. The Palace Complex of the Vakataka Dynasty विदर्भाचे कुलभुषण असलेल्या नागार्जुनांचा जन्म...
विदर्भ म्हटलं की जंगलं, किल्ले किंवा वाघांची सफर आठवते. पण या भूमीत अजून एक शांत, दुर्लक्षित खजिना दडलेला आहे — बौद्ध वारसा . मौर्य काळापासून ते वाकाटक काळापर्यंत विदर्भात बौद्ध धर्माचा प्रभाव मोठ्या प्रमाणावर होता. व्यापारी मार्ग, राजाश्रय आणि निसर्गसंपन्न प्रदेश यामुळे येथे अनेक स्तूप, विहार आणि गुंफा निर्माण झाल्या. विदर्भातील बौद्ध सर्कीटमध्ये आहे तरी काय? | What is Buddha Circuit? इ.स.च्या पहिल्या-दुसऱ्या शतकात विदर्भातील रामटेक, मनसर, भद्रावती, भोन, अडम, मुलचेरा, पातुर, सालबर्डी, पवनी, मांढळ आदी परिसरात बौद्ध धर्मीयांची संख्या मोठ्या प्रमाणात होती. हे सर्व हीनयान पंथाशी संबंधित होते. सातवाहन काळात विदर्भात बौद्ध धर्माचा प्रसार मोठ्या प्रमाणात होता. गुप्त-वाकाटक काळात बौद्ध धर्माच्या महायान पंथाचा जोर होता. त्याची चिन्हे या भागात दिसून येतात. Vidarbha Buddhist Circuit पवनी, अडम, मनसर, भोन आदी ठिकाणी झालेल्या उत्खननात इ.स. पूर्व ४ थ्या व तिसऱ्या शतकापासून ते सातवाहन वाकाटक काळापर्यंत अस्तित्वात असलेल्या स्तुपांचे अवशेष सापडले आहेत. तसेच सालबर्डी गुफा, विजासन लेणी, पातुरची लेणी इत्य...
होळीच्या निमित्ताने मित्रांचा प्लॅन | Plan for Agri Tourism near Nagpur during Holi "अरे अमित, उद्या आपण कॉलेजचे मित्र जमून होळी साजरी करण्याचा प्लान होतोय!!". विलास फोन वर ही कल्पना मांडत होता. खरंतर तो खूप वर्षानंतर होळीला नागपुरात होता. त्यामुळे त्याच्या आवाजातला उत्साह मी ओळखला. "फारच छान !! काय प्लान बनतोय मग?” माझा त्याला प्रश्न... "काही खास नाही .. आपण एकतर श्रीपादच्या शेतावर जाऊ नाहीतर ज्ञानेश म्हणतोय हलदीराममध्ये जेवूया आणि सोबत सर्वांशी भेट सुद्धा होईल.." "अरे होळीचा दिवस शेतावर साजरा करण्यापेक्षा हॉटेल/ रेस्टोरंट कसं काय सुचतंय त्याला?” मी थोडंसं चिडूनच म्हंटलं. माझा सुर ऐकून विलास थोडं सावध होत म्हणाला की, थांब मी त्यालाच विचारतो.. काही वेळात ज्ञानेशचा मला फोन, 'अरे अमित आपण श्रीपादकडेच जमू आणि त्याच्या शेतावर जाऊ'...जेवण म्हणून बिर्याणीचा बेत होता आणि ते इथूनच न्यायचं आणि शेतावर जाऊन जेवायचं.. तर झाला प्रोग्राम पक्का!! होळीनिमित्त शेतावर जाण्याचा निर्णय | Going to a farm near Nagpur during Holi आमचा अंदाज होता कि १० कुटुंब तरी जमतील पण...
विदर्भातील सर्वात अप्रतिम लेणी म्हणून चंद्रपूर जिल्ह्यातील भद्रावतीची विजासन लेणी प्रसिद्ध आहेत. भद्रावतीपासून ३ किमी अंतरावर विजासन नावाच्या टेकडीत ही तीन शैलगृहे कोरली आहेत. प्रसिद्ध पुरातत्वज्ञ कनिंगहॅम यांनी आपल्या भारतीय पुरातत्वीय अहवालात सर्वप्रथम या लेण्यांचा उल्लेख केला आहे. या लेण्या जवळपास २००० वर्ष जुन्या आहेत. विजासन येथील बुद्ध लेणींचा परिसर १० एकर इतका आहे. यामध्ये टेकडी ५ एकर जमिनीवर वसली आहे. भिक्खु सागत नावाच्या स्थवीराच्या निमंत्रणावरुन भगवान बुद्ध याठिकाणी येऊन गेले व येथूनच ते अंब्यतिथ्यकला येथे गेल्याचे इतिहासकार सांगतात. Vijasan Caves, Chandrapur Travel Guide | Vidarbha Buddha Circuit उंच टेकडीच्या मध्यावरती पूर्वाभिमुख असलेल्या या लेण्यांपर्यंत पोहोचण्याकरिता टेकडीवरील एका अरुंद खिंडीतून जावे लागते. येथे उत्तर, पश्चिम आणि दक्षिण दिशेस प्रत्येकी एक याप्रमाणे तीन लेण्या कोरलेल्या आहेत. पूर्व दिशेने लेण्यांमध्ये जाण्यास एक संयुक्त प्रवेश मार्ग आहे. किंचित लालसर अशा वालुकापाषाणात ही लेणी कोरलेली आहेत. या लेणीत एकसारख्या विशाल आसनस्थ अशा तीन बुद्ध प्रतिमा आहेत. Vijas...
सफ़रनामा प्रवाशांच्या वाटा | Travellers of the World in Marathi कोण होते जेम्स वेल्स? | Who Was James Wales मराठा इतिहासाशी जोडले गेलेले परदेशी कलाकार म्हणताना James Wales यांचं नाव विशेष महत्त्वाचं आहे. स्कॉटलंडमधून भारतात आलेले जेम्स वेल्स हे चित्रकार होते आणि त्यांनी अठराव्या शतकाच्या उत्तरार्धात पुण्यात काही काळ वास्तव्य केलं. त्या काळातील पुणे हे पेशवाईचं सांस्कृतिक आणि राजकीय केंद्र होतं. जेम्स वेल्स यांनी पुण्यातील दरबार, सरदार, पोशाख आणि वास्तू यांचं बारकाईने निरीक्षण केलं. विशेषतः त्यांनी Nana Fadnavis आणि Madhavrao II यांची चित्रं तयार केली, जी आज ऐतिहासिक दस्तऐवज म्हणून महत्त्वाची मानली जातात. Peshwa Madhav Rao and Nana Fadnis Painting by James Wells शनिवारवाडा आणि दरबार | Visual Record of Peshwa Era Shaniwar Wada परिसरातील पेशवाई जीवनशैली त्याच्या चित्रांमधून दिसते. त्या काळातील पोशाख, आसनव्यवस्था आणि दरबारातील वातावरण याचं दृश्य रूप त्याने जतन केलं. Mehendale by James Wells मराठा इतिहासात जेम्स वेल्सचं योगदान विशेष आहे कारण त्याने शब्दांपेक्षा प्रतिमा दिल्या. आज पे...
महाराष्ट्रातील मंदिरे | Temples in Maharashtra Series नुकताच मार्च महिन्यात शिवाजी विद्यापीठ कोल्हापूर येथे भेट देण्याचा योग आला आणि त्यानिमित्ताने ज्योतिबा देवस्थान कोल्हापूर वाडी रत्नागिरीलाही जाण्याचे भाग्य लाभले. या डोंगराचा रस्ता अतिशय उत्तम असून आम्ही अर्टिगा या गाडीने डोंगरावर जायला निघालो. जातांना आम्हाला रस्त्याच्या दोन्ही बाजूला निसर्गाची उत्तम कलाकृती आढळून येत होती, त्याचप्रमाणे रंगीबेरंगी रेग्यांमधून भाविक देवस्थानाकडे जात होते आणि काही ठिकाणी भाविक मुक्कामही करताना दिसले.आमच्या सोबत असलेले गाडी चालक दादा आम्हांला मंदिराची माहिती पण देत होते.चैत्र पौर्णिमा नुकतीच आटोपली होती आणि रविवार होता त्यामुळे मनात शंका होती की देवळात नक्कीच प्रचंड गर्दी असेल. परंतु आम्ही सकाळी सव्वासहालाच कोल्हापुरहून वाडी रत्नागिरीला निघालो आणि सात पर्यंत पोहोचलो सुद्धा.त्यामुळे आम्हाला थोडी कमी गर्दी मिळाली. त्यानंतर काही वेळाने तिथे भाविकांची गर्दी झालेली आढळून आली. दर्शनाच्या रांगेत लागलो असताना भाविकांचे मंदिराभोवती संपूर्ण लोटांगण घालून नवस फेडणे चालू होते, नुकतेच लग्न झालेली जोडपी आशीर...
ना गपूरपासून सुमारे २० किमी अंतरावर फेटरीजवळ असलेल्या शांतीवन, चिंचोली (काटोल रोड) येथील डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संग्रहालय आणि बुद्ध विहार हे भारतीय बौद्ध परिषद, नागपूर द्वारे संचालित एक प्रमुख स्मारक आहे. हे ठिकाण बाबासाहेबांच्या जीवनावरील दुर्मिळ छायाचित्रे, वस्तू आणि विचारांचे केंद्र आहे. येथे बौद्ध वास्तुकलेवर आधारित आणि अजिंठा स्तंभांचा समावेश असलेली भव्य ३ मजली इमारत, बुद्ध कमानी आणि विपश्यना केंद्रासह निसर्गरम्य परिसर आहे, जो अभ्यासासाठी आणि शांततेसाठी उत्तम आहे. बाबासाहेबांचे कपडे, त्यांची पुस्तके, टाईपरायटर आदी वस्तू येथे बघायला मिळतात. भगवान बुद्धाची मूर्ती देखील याठिकाणी स्थापित करण्यात आली आहे. पारंपारिक बुद्धिस्ट वास्तूरचना असलेले हे ठिकाण पर्यटकांना आकर्षित करते. बाबासाहेबांच्या स्मृतीशी संबंधित वास्तू असल्याने त्याला मोठे महत्त्व प्राप्त झाले आहे. हा प्रकल्प महा-उपासक वामनरावजी गोडबोले यांच्या अथक परिश्रमाचे आणि भक्तीचे फळ आहे, ज्यांनी शांतिवनच्या विकासासाठी आपल्या शेवटच्या श्वासापर्यंत कार्य केले. शांतीवन चिंचोली | Shantivan Chincholi | Vidarbha Buddha Circuit विमानतळ, र...
Comments
Post a Comment
कमेंट करून संवादात सहभागी व्हा!