चांडकापूर स्तूप: बौद्ध सर्कीट | Chandkapur Stupa Travel Guide | Vidarbha Buddhist Circuit

जगन्नाथ स्तूपाच्या दक्षिणेस सुमारे दीड किलोमीटर अंतरावर चांडकापूर परिसरातील सुलेमान टेकडीवर आणखी एका स्तूपाचे अवशेष मिळाले, उत्खनन करणाऱ्यांनी या टेकडीचा उल्लेख चांडकापूर असा केला .गोलाकार असलेल्या टेकडीमधील स्तूप आठ मीटर उंच आहे. हा स्तूप कच्च्या व भाजलेल्या विटांनी निर्मित केलेला होता. सन १९७० च्या प्रारंभिक या टेकडीचे उत्खनन केले गेले. त्यावेळी सुलेमान टेकडीची उंची सुमारे नऊ मीटर होती. या स्तूपाभोवती शेतीच्या कामासाठी नांगरणी केली गेली आणि परिसर सपाट करण्यात आला. या टेकडीवर जगन्नाथ टेकडी प्रमाणे कोणत्याही प्रकारची वास्तू बांधलेली नव्हती त्यामुळे स्तूपाचे अवशेष अखंड स्वरूपात मिळाले.

या स्तूपाची गणना भारतामधील महास्तुपामध्ये करता येते. स्तूपाच्या मधोमध सुमारे आठ मीटर खोलीवर विटांनी बांधलेले कुंडाकृतीत मातीचे भांडे सापडले. या मातीच्या भांड्यात मानवी हाडांचे व दानाचे अवशेष मिळाले. या अस्थिपात्रावर कच्च्या व पक्क्या विटांचा एक थर देऊन तो भाग बंद केला होता. अशा प्रकारचे भांडे भारतात दुसरीकडे कुठेही सापडले नाही. यावरून प्रमुख बौद्ध भिक्खूंच्या अस्थी जतन करण्यासाठी हा स्तूप बांधण्यात आला असावा, असा अंदाज आहे. परंतु हा स्तूप कोणाच्या अस्थींवर बांधण्यात आला, ते अजून समजले नाही.

Chandkarpur Stupa Travel Guide | Vidarbha Buddhist Circuit
Chandkarpur Stupa | Vidarbha Buddhist Circuit

उत्खननात सापडलेल्या नाण्याच्या आधारावर स्तूपाचा काळ इसवी सन पूर्व पहिले शतक समजावे या स्तूपाभोवती प्रदक्षिणा पथ मिळाले नाही. सध्या स्तूपाच्या बाजूला बोधी वृक्ष लावण्यात आला आहे. चांडकापूर स्तूप जगन्नाथ स्तुपानंतर बांधण्यात आला. पवनी व चांडकापूर येथील उत्खननावरुन पवनी व आजूबाजूच्या परिसरात हीनयान बौद्ध धर्माचे एक सुसंपन्न केंद्र होते हे सिद्ध झाले आहे.

कसे पोहोचाल | How to reach Chandkapur Stupa

  • नागपूर ते पवनी हे अंतर ८४.२ किमी आहे. रस्त्याने जाण्यास पावणे दोन तास लागतात.
  • पवनी (भंडारा) पासून जवळच चांडकापूर या गावात, जगन्नाथ टेकडीच्या दक्षिणेस ६०० मीटरवर ही टेकडी आहे.
  • सर्वात जवळचे विमानतळ नागपूरचे आहे. तेथून पवनीला जाण्यासाठी टॅक्सी किंवा बसची सुविधा उपलब्ध आहे.
  • सर्वात जवळचे रेल्वे स्टेशन भंडारा रोड किंवा नागपूर आहे.
  • रस्त्याने नागपूर, भंडारा किंवा उमरेडवरून पवनीसाठी नियमित बसेस आणि खासगी वाहने मिळतात.

तुम्हाला हा लेख कसा वाटला? तुमचे मत कमेंटमध्ये लिहा आणि मित्रांसोबत शेअर करा.

Comments

🤖
🚗

📲 WhatsApp वर रोज Quiz, Polls आणि मजेशीर माहिती

GK Quiz, Polls, नवीन लेख आणि खास तथ्ये थेट तुमच्या WhatsApp community वर! 😊

रोज नवीन काहीतरी मिळवा
👉 आत्ता Join करा
💡
आजचा मराठी शब्द by What's Up Marathi
या शब्दाचा अर्थ काय आहे?
उत्तर पाहण्यासाठी कार्ड flip करा ↻
📌 अर्थ:
🌿 उगम:
🔄 समानार्थी:
स्नेह|आपुलकी|संस्कृत (मूलशब्द: स्निह)|प्रेम|Eg. त्यात स्नेह आहे.
उपमा|तुलना|संस्कृत (मूलशब्द: उपम्)|साम्य|Eg. ही सुंदर उपमा आहे.
अर्थवाही|अर्थपूर्ण|संस्कृत (मूलशब्द: अर्थ)|गर्भित|Eg. हे वाक्य अर्थवाही आहे.
लवचिक|वाकता येणारे|देशज (मूलशब्द: लव)|लचकदार|Eg. विचार लवचिक हवेत.
सौंदर्य|सुंदरता|संस्कृत (मूलशब्द: सुंदर)|रम्यता|Eg. निसर्गात सौंदर्य आहे.
मधुर|गोड|संस्कृत (मूलशब्द: मधु)|गोडवा|Eg. स्वर मधुर आहे.

अजून इंटरेस्टिंग...

कॉर्बेट ऑन! जंगलाच्या मध्यभागी सुरू झालेला थरार | Rajas Jaideo | Jim Corbett Safari Experience | Jim Corbett National Park

मुक्तागिरी : विदर्भातील डोंगररांगांमध्ये दडलेलं जैन तीर्थक्षेत्र | Muktagiri Jain Temple Vidarbha | Temples of Vidarbha

नागपुरातील संजीवनग्राममध्ये घ्या ‘वेलनेस टुरिझम’चा आनंद | Sanjeevan Nature Cure | Wellness Tourism in Maharashtra

ज्योतिबाच्या यात्रेत सासनकाठ्या का आणतात? डॉ. संपदा नासेरी | Dr. Sampada Naseri | Jyotiba Temple Experience Kolhapur | Temples in Maharashtra

विदर्भातील ‘मधाचे गाव’ बघितले का? | Honey Village Andharwadi Travel Guide | Agri Tourism in Maharashtra

दीक्षाभूमीची निर्मिती कशी झाली? | Deekshabhoomi Nagpur Travel Guide & History | Vidarbha Buddha Circuit

थकवा वाढलाय? मग असा प्रवास करून पाहाल का? नागपूरकरांसाठी आरोग्यदायी भटकंतीचे नवे मार्ग | Wellness Spots Near Nagpur for Mindful Travel | Wellness Tourism in Maharashtra

मंगेशी: आशाताईंच्या स्वप्नात कसं आलं मंगेशी? | Mangeshi Temple | Temples of Maharashtra

विदर्भातही येऊन गेले होते गौतम बुद्ध: विदर्भातील बौद्ध सर्किट | Vidarbha Buddhist Circuit Travel Guide

जेम्स वेल्स : पुण्याचा इतिहास रंगवणारा चित्रकार प्रवासी | James Wales in Maratha Pune | Travellers of the World

✍️ तुमचा प्रवास अनुभव प्रकाशित करू इच्छिता?

तुमची कथा आम्हाला पाठवा आणि ती हजारो वाचकांपर्यंत पोहोचवा 😊

👉 अनुभव पाठवा