भीवगड | Bhivgarh Fort Travel Guide in Marathi | Forts near Nagpur | Forts in Vidarbha

विदर्भातील किल्ले | Forts near Nagpur | Forts of Vidarbha

नागपूर जिल्ह्याच्या पारशिवनी तालुक्यातील डोंगरी ठाणे येथे कुवारा भीवसेन नावाचे अत्यंत रमणीय पर्यटन स्थळ आहे. पेंच नदीला घातलेल्या बांधामुळे येथे जलाशय रचले आहे. तिन्ही बाजूंना टेकड्या व दक्षिणेस गोंड समाजाचे दैवत असलेल्या कुवारा भिवसेनाचे छोटेसे देऊळ येथे आहे. या विस्तीर्ण जलाशयात एक महाल मात्र अजूनही दिसतो. तोच भीवगड. 

उन्हाळ्यात पाणी सुकल्यानंतर तेथवर थेट जाता येते. त्या महालाच्या काठाने उंच चढण चढताना दमछाक होते. बहुदा या टेकडीवरही पूर्वी लष्करी ठाणे असावे. पण तिथे आतमितीस याची साक्ष देणारे कुठलेही स्थापत्य आढळत नाही. पठाराच्या सर्व बाजूंना उतारावर विशाल दगडांची रास दिसते. संरक्षण भिंतीसारखी त्याचे आखणी वाटते. हा किल्ला पेंढाऱ्यांचाच असावा. गोंड काळात म्हणजे इ.स. च्या १७ व्या शतकातील त्यांची बांधणी असावी. पायथ्याचा तीन कक्षांचा महाल मात्र विटांनी बांधलेला दिसतो. तीन कक्ष व कमानी छत असे त्याचे भग्न रुप आहे. पाण्याच्या माऱ्याने महालाचे अवशेष खिळखिळे झाले आहेत. येथील विटांचा आकार बघता येथे एखादी वाकाटक काळची वास्तू असावी.कारण याच क्षेत्रात कोलीतमारा-नांदपूर येथे वाकाटकांची एक नगररचना असावी असे पुराणावशेष सांगतात. गांधारशैलीतील (इ.स. पूर्व प्रथम शतक) एक शिल्पही येथे आढळले होते, हे विशेष!

River near Bhivagad

कसे पोहोचाल | How to reach Bhivagarh Fort near Nagpur

हा गड नागपूरपासून ६० किमी अंतरावर आहे. रस्त्याने पारशिवनी-आमगाव-चारगाव मार्गे येथे पोहोचता येते. साधारण सव्वा  तास लागतो. रेल्वेने एक तास लागतो. येथील मंदिरात दर्शनासाठी लोक पायी सुद्धा जातात. सुमारे ११ तास लागतात.

केव्हा जायचे | When to visit Bhivagad Fort near Nagpur

सप्टेंबर ते मार्च हा काळ येथे जाण्यास चांगला आहे. पावसाळा संपल्यावर जावे. गडाच्या पायथ्याशी असलेल्या मंदिरात राहण्याची व्यवस्थाही आहे. पायथ्यापासून गडावर चढायला अर्धा तास लागतो.

तुमचं मत किंवा अनुभव कमेंटमध्ये जरूर शेअर करा! 🌍✍️